La Liga, yasa dışı maç yayınlarıyla mücadele kapsamında NordVPN ve Proton VPN'e IP engelleme zorunluluğu getiren bir mahkeme kararı çıkarttı. Ancak paylaşımlı IP adreslerinin hedef alınması, binlerce yasal platformun ve hizmetin de erişime kapanmasına neden oluyor.
Mahkeme kararı, bu iki büyük VPN sağlayıcısının İspanya'daki kullanıcılar için belirli IP adreslerine erişimi kesmesini şart koşuyor. La Liga, kararın ilk etapta maçları yasa dışı yayınlayan 16 web sitesini kapsadığını açıkladı. Verilen dinamik engelleme yetkisi sayesinde lig yönetimi, tespit ettiği yeni yasa dışı IP adreslerini listeye anlık olarak ekleyebilecek.
VPN Şirketlerinden Karara İtiraz
Avrupa Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında 'teknolojik aracı' olarak sınıflandırılan VPN şirketleri ise alınan bu karara ve uygulanış biçimine tepkili. Proton VPN, dava sürecinden haberdar edilmediklerini belirterek bildirimsiz alınan kararın hukuken geçersiz olduğunu savundu.
NordVPN yönetimi ise IP bloklamanın teknik olarak yetersiz bir yöntem olduğunu, yasa dışı yayıncıların kolayca yeni alan adlarına geçebileceğini ifade etti. Saygın VPN sağlayıcılarının kullanıcı aktivitelerini takip etmediğini hatırlatan şirket, kararın iptali için resmi itiraz sürecini başlattı.
Binlerce Meşru Site Hedef Tahtasında
Kararın en tartışmalı yönü, internetin temel işleyişine verdiği yapısal zarar oldu. Proton VPN Genel Müdürü David Peterson, La Liga'nın neredeyse her hafta sonu İspanyol internet servis sağlayıcılarına yaklaşık 3000 IP adresini engelleme emri verdiğini belirtti.
Engellenen adreslerin Cloudflare gibi içerik dağıtım ağlarına (CDN) ait paylaşımlı IP'ler olması büyük bir kriz yaratıyor. Korsan yayını engellemek amacıyla atılan bu adımlar; ChatGPT, GitHub, Instagram, X/Twitter, Linux Mint, Microsoft, Steam ve çeşitli bankacılık uygulamaları gibi binlerce tamamen yasal sitenin erişilemez hale gelmesine yol açıyor.
'VPN'lere Nükleer Bomba Atmak Gibi'
Bu mahkeme kararı, telif hakkı ihlalleriyle mücadelede stratejik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Geçmişte hak sahipleri sadece korsan yayın yapan siteleri hedef alırken, artık doğrudan VPN altyapıları sorumlu tutuluyor. Mahkeme, VPN'leri ihlalleri kolaylaştıran 'aktif aracılar' olarak tanımlayarak doğrudan müdahale yükümlülüğü getiriyor. Fransa'da uygulanan DNS engellemelerinden farklı olarak İspanya'daki bu karar, doğrudan VPN altyapısını hedef alarak sansür tartışmalarını yeni bir boyuta taşıyor.
