Tokyo Bölge Mahkemesi, Kuzey Kore tarafından 1959 ile 1984 yılları arasında uygulanan geri dönüş programı kapsamında on binlerce kişiyle birlikte Kuzey Kore'ye götürülen 4 kişinin, temel haklarından yoksun bırakıldıkları gerekçesiyle Pyongyang yönetimine açtığı davayı karara bağladı.
Mahkeme, davacıların ücretsiz sağlık hizmetleri, eğitim, istihdam ve sosyal destek gibi vaatlerle kandırıldıklarını, buna karşın Kuzey Kore'de temel haklardan mahrum bırakıldıklarını tespit etti.
'Yeryüzündeki cennet' vaadiyle kandırıldılar
Aralarında Japon ve etnik Koreli vatandaşların da bulunduğu davacıların, Kuzey Kore tarafından 'yeryüzündeki cennet' vaadiyle ülkeye götürüldüğüne hükmeden mahkeme, bu kişilerin onlarca yıl boyunca ülkelerine dönme haklarından yoksun bırakıldığını ve ağır yaşam koşullarına maruz kaldıklarını belirtti.
Mahkeme, Kuzey Kore hükümetinin davacılara kişi başı 143 bin dolar olmak üzere toplam 572 bin dolar tazminat ödemesine karar verdi.
Yargıç Taiichi Kamino, davacıların uzun yıllar boyunca zorlu koşullarda yaşadıklarını vurgulayarak, ikamet yeri, okul ve iş seçme özgürlüklerinden mahrum bırakıldıklarını ifade etti. Kamino,
'Hayatlarının çoğunun Kuzey Kore tarafından mahvolduğunu söylemek abartı olmaz.' dedi.
'Karar önemli ama tazminatı almak zor'
Davacıların avukatı Kenji Fukuda, Kuzey Kore'nin insan hakları ihlallerini kabul eden bir mahkeme kararının önemine dikkat çekerek,
'Ancak karar sadece bir kağıt parçası ve tazminat parasını almak zor olacak.' değerlendirmesinde bulundu.
Geri dönüş programının arka planı
Kuzey Kore, 1959 yılında Kore Savaşı sırasında ölen işçilerin yerini doldurmak amacıyla, yurtdışındaki Korelileri ülkeye getirmek için ücretsiz sağlık hizmeti, eğitim ve istihdam gibi vaatlerle bir geri dönüş programı başlatmıştı.
Japon hükümeti de bu süreçte seyahatlerin düzenlenmesine destek vermişti.
Söz konusu program kapsamında yaklaşık 93 bin kişi Kuzey Kore'ye gitmiş, bunlardan yalnızca yaklaşık 150'si yıllar sonra Japonya'ya dönebilmişti.
Japonya'da günümüzde yaklaşık yarım milyon etnik Koreli yaşıyor.
