Küresel finans piyasaları yeni haftaya petrol fiyatlarındaki sert yükselişin yarattığı endişelerle negatif bir görünümle başladı. Enerji fiyatlarında yaşanan hızlı artışın ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği ve enflasyonist baskıları güçlendirebileceği yönündeki beklentiler yatırımcıların risk iştahını düşürdü.
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin devam etmesi ve bölgedeki çatışmaların enerji arzına yönelik riskleri artırması, küresel piyasalarda satış ağırlıklı bir seyir oluşmasına neden oldu.
Petrol Fiyatlarında Sert Yükseliş
Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 114 doların üzerine çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Analistler, petrol fiyatlarındaki bu yükselişin temel nedenleri arasında arz endişeleri, bölgedeki çatışmalar ve enerji sevkiyatlarına yönelik riskleri gösteriyor.
Özellikle İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamaları ve bölgedeki sevkiyatlara yönelik belirsizlikler petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip olan bu dar boğazda yaşanabilecek aksaklıkların arz sıkıntısına yol açabileceği değerlendiriliyor.
Enflasyon ve Stagflasyon Endişeleri
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel ekonomide maliyet kaynaklı enflasyon risklerini artırıyor. Petrol ve enerji maliyetlerindeki artışın üretim ve lojistik maliyetlerine yansıması, birçok ülkede fiyat baskılarının güçlenmesine yol açabilir.
Analistler, jeopolitik gerilimin sürmesi halinde küresel ekonomide stagflasyon risklerinin gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Bu durum, ekonomik büyümenin yavaşladığı ancak enflasyonun yüksek kaldığı bir tabloyu beraberinde getirebilir.
ABD Ekonomisine İlişkin Veriler Dikkat Çekti
ABD’de açıklanan ekonomik veriler de piyasaların yönü üzerinde etkili oldu. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre tarım dışı istihdam şubat ayında beklentilerin aksine 92 bin kişi azaldı. Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e yükseldi.
İstihdam verilerindeki zayıflama, ABD ekonomisine ilişkin beklentileri olumsuz etkilerken, yatırımcıların ekonomik görünüm konusunda daha temkinli hareket etmesine neden oldu.
ABD Ticaret Bakanlığı verileri de perakende satışların ocak ayında aylık bazda yüzde 0,2 azaldığını gösterdi.
Fed Politikalarına Yönelik Beklentiler
Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon riskleri, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına yönelik beklentileri de etkiliyor. Bazı Fed yetkilileri para politikasında aceleci adımlar atılmaması gerektiğini vurgularken, faiz oranlarının bir süre daha mevcut seviyelerde tutulabileceği yönünde değerlendirmeler öne çıkıyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,20 seviyesine yükselirken, dolar endeksi de 99,5 seviyesine çıktı.
ABD ve Avrupa Borsalarında Düşüş
Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik risklerin etkisiyle ABD borsaları haftayı düşüşle tamamladı.
Dow Jones endeksi yüzde 0,95 geriledi
S&P 500 endeksi yüzde 1,33 düştü
Nasdaq endeksi ise yüzde 1,59 değer kaybetti
Avrupa piyasalarında da benzer bir tablo görüldü.
FTSE 100 yüzde 1,24
FTSE MIB 30 yüzde 1,02
CAC 40 yüzde 0,65
DAX 40 yüzde 0,94 oranında düşüş kaydetti.
Asya Piyasalarında Sert Kayıplar
Petrol fiyatlarındaki yükselişten en çok etkilenmesi beklenen bölgelerden biri olan Asya’da da borsalar haftaya sert düşüşlerle başladı.
Japonya Nikkei 225 endeksi yüzde 6,5
Güney Kore Kospi endeksi yüzde 7,8
Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 2,6
Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 geriledi.
Analistler, Asya ekonomilerinin enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükselişin bölge piyasaları üzerinde daha güçlü bir baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Türkiye Piyasalarında Son Durum
Türkiye’de ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,19 düşüşle 12.792 puandan tamamladı.
Dolar/TL kuru 44,08 seviyesinde işlem görürken, Borsa İstanbul’da açığa satış işlemlerine yönelik yasağın 13 Mart seans sonuna kadar devam edeceği açıklandı.
Analistler, küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarının seyrinin önümüzdeki günlerde de piyasa yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.
