Kosova'da seçmenler, ülkeyi uzun süreli bir krize sürükleme tehdidi taşıyan siyasi çıkmazı çözmek amacıyla bu yıl ikinci kez sandık başına gidiyor. Pazar günü gerçekleştirilecek erken genel seçim, Başbakan Albin Kurti'nin Kendin Karar Al (Self-Determination) partisinin 9 Şubat'taki oylamada en fazla oyu almasına rağmen hükümeti kuramamasının ardından zorunlu hale geldi.
Ülkenin 1998-99 savaşının ardından 2008 yılında Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana ilk kez hükümet kurma süreci bu denli uzun bir tıkanıklığa sahne oldu. Aylardır süren belirsizlik, NATO müdahalesi ile sona eren savaşın ardından kurulan genç cumhuriyetin siyasi istikrarını test ediyor. Kurti'nin partisi Pazar günkü oylamada yeniden favori olarak görülse de, 120 üyeli parlamentoda tek başına çoğunluğu sağlayıp sağlayamayacağı belirsizliğini koruyor.
Ekonomik Endişeler ve Yeni Kriz Senaryoları
Sandıktan yine kesin bir sonuç çıkmaması durumunda krizin derinleşmesinden endişe ediliyor. Uzun süren siyasi belirsizlik nedeniyle Kosova, gelecek yıl için bütçe onayı alamadı. Bu durum, 2 milyon nüfuslu ülkenin halihazırda kırılgan olan ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yaratma riski taşıyor. Siyasi takvimdeki bir diğer kritik başlık ise Cumhurbaşkanlığı seçimi. Mevcut Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin görev süresi Nisan ayı başında dolacağı için milletvekillerinin Mart ayında yeni bir isim seçmesi gerekiyor. Bu sürecin de başarısız olması halinde, ülke yeniden bir erken seçim döngüsüne girmek zorunda kalacak.
Balkanlar'da Jeopolitik Gerilim ve Güvenlik
Sırbistan'ın Kosova'nın bağımsızlığını hala tanımaması ve Sırbistan'ın müttefiki Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesi, hassas dengelere sahip Balkanlar'da istikrarsızlık korkularını artırmış durumda. Şubat ayındaki seçimlerde Kendin Karar Al partisi oyların yaklaşık %42'sini alırken, Kurti'nin ana rakipleri olan Kosova Demokratik Birliği ve Kosova Demokrat Partisi'nin toplam oyu %40 civarında kalmıştı.
Siyasi analistler, Pazar günkü oylamada rakamlardaki küçük bir değişimin bile gelecekteki güç dağılımı için belirleyici olabileceğini vurguluyor. Analist Leart Hoxha, Kurti'nin partisinin oylarını artırması durumunda azınlık partileriyle bir koalisyon kurabileceğini öngörüyor. Aksi takdirde, hükümetin muhalefet partileri tarafından kurulması veya birkaç ay içinde yeni bir seçime gidilmesi ihtimalleri masada duruyor.
Karşılıklı Suçlamalar ve Seçim Vaatleri
Ana muhalefet partileri, Kurti'yi 2021'de iktidara geldiğinden beri otoriterlikle ve Kosova'nın ABD ve Avrupa Birliği müttefiklerini uzaklaştırmakla suçluyor. Buna karşılık Kurti, Kosova'nın 1,9 milyon seçmeninden kendisine bir şans daha vermelerini istiyor. Bir seçim mitinginde konuşan Kurti, 'Ulusal meclisin hızlı bir şekilde oluşmasını ve tam yetkili, istikrarlı bir hükümeti garanti edecek yeni bir zafer kazanmalıyız' ifadelerini kullandı.
Hayat Pahalılığı ve Enflasyon Gündemi
Seçim kampanyası, istikrar ve güvenlik vurgusunun yanı sıra devam eden ekonomik sıkıntılara odaklandı. Kosova Demokrat Partisi'nden eski Merkez Bankası Başkanı Bedri Hamza, vatandaşların en büyük şikayetinin hayat pahalılığı olduğunu belirtti. Hamza, 'Nereye gitsem vatandaşlar aynı şeyi söylüyor; hayat çok pahalılaştı, maaşlar yetmiyor, fiyatlar her gün artıyor' diyerek ekonomik tabloyu özetledi.
Eski bir siyasi mahkum olan 50 yaşındaki Kurti, Avrupa Birliği'nin arabuluculuğunda Belgrad ile ilişkilerin normalleştirilmesi görüşmelerinde sert bir tutum sergiledi. Bu duruş, AB ve ABD'nin cezai tedbirler uygulamasına neden oldu. Kurti ise güvenliği artırmak için askeri ekipman satın alma sözü verdi. 2023 yılında kuzeydeki huzursuz etnik Sırplarla yaşanan çatışmalarda çok sayıda NATO barış gücü askeri yaralanmıştı. Ancak bu ay, etnik Sırp belediye başkanlarının barışçıl bir şekilde göreve başlaması olumlu bir adım olarak kaydedildi.
Ayrıca Kurti, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin sıkı göçmenlik karşıtı önlemleri kapsamında ABD'den sınır dışı edilen üçüncü ülke göçmenlerini kabul etmeyi de onayladı. Yetkililer, şu ana kadar bir göçmenin ülkeye ulaştığını bildirdi. Avrupa'nın en yoksul ülkelerinden biri olan Kosova, nihai olarak AB üyeliği hedefini sürdürüyor ancak hem Belgrad hem de Priştine'ye, öncelikle ilişkilerini normalleştirmeleri gerektiği hatırlatılıyor.
Associated Press News
