Japonya Başbakanı Takaiçi Çin ile Gerilimi Azaltma Mesajı Verdi

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Tayvan'a olası askeri müdahale ihtimaline dair sözleriyle Çin ile yaşanan diplomatik krizin ardından gerilimi düşürme niyeti taşıyan açıklamalar yaptı. Takaiçi, Japon parlamentosu Diet'te milletvekillerinin sorularını yanıtlarken, hükümetin Tayvan konusundaki temel tavrının değişmediğini belirtti ve bu tavrın Çin ile ilişkilerin temelini oluşturan 1972 Japonya-Çin Ortak Bildirisi ile uyumlu olduğunu vurguladı.

Başbakan, yaptığı açıklamada, 'Japonya olarak Tayvan'la ilgili politikamız değişmedi. Çin ile olan diplomatik ilişkilerimizin temelini oluşturan 1972 tarihli Ortak Bildiri çerçevesinde hareket ediyoruz. Bu bildiride, Tayvan'ın Çin'in ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul ettiğimizi ve buna saygı duyduğumuzu ifade ettik' dedi. Takaiçi, açıklamalarında Japonya'nın İkinci Dünya Savaşı sonrası Potsdam Deklarasyonu kapsamında işgal ettiği Çin topraklarını iade etme taahhüdünü sürdürdüğünü de hatırlattı.

Takaiçi'nin Tayvan Açıklamalarının Ardından Yaşanan Diplomatik Kriz

7 Kasım'da Japon Parlamentosu Diet'te yapılan oturumda Takaiçi, Tayvan Boğazı'na müdahale edilmesi durumunda Japonya'nın ülke güvenliğini tehdit eden koşullara askeri müdahale ile yanıt verebileceğini belirtmişti. Bu sözler, Çin'in Tayvan'ı kendi topraklarının bir parçası olarak gördüğü yaklaşımıyla çakışınca, Pekin yönetiminden sert bir tepki gelmişti. Takaiçi'nin açıklamaları, uzun süredir Japonya'nın benimsediği 'stratejik belirsizlik' politikasından farklı bir duruş olarak yorumlanmıştı.

Başbakan, Çin'in tepkisine rağmen açıklamalarının varsayımsal olduğunu belirterek gelecekte benzer yorumlardan kaçınacağını ifade etti, ancak sözlerini geri almayı reddetti. Bu durum, bölgedeki gerilimi artırdığı kadar, Japonya'nın Tayvan konusundaki hassasiyetini de bir kez daha gündeme taşıdı.

Çin'in Tepkisi ve Önlemleri

Pekin yönetimi, Japonya'nın Pekin Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak resmi bir protesto notası verdi. Çin Dışişleri Bakanlığı, Japonya'da güvenlik koşullarının uygun olmadığı gerekçesiyle seyahat uyarısı yayımlarken, Çin Eğitim Bakanlığı da öğrencilere ve ailelere yönelik eğitim uyarıları yayımladı.

Ayrıca, Fukuşima'daki radyoaktif atık suyun denize boşaltılmasının ardından Çin, Japonya'dan ithal edilen deniz ürünlerine uyguladığı yasağı yeniden yürürlüğe koydu. Japonya ve Çin arasında planlanan üçlü işbirliği toplantıları da iptal edildi; 24 Kasım'da Makau Özel İdari Bölgesi'nde yapılacak Kültür Bakanları Toplantısı ve gelecek yılki liderler zirvesinin akıbeti belirsizliğini koruyor.

Çin-Tayvan Anlaşmazlığı ve Bölgesel Riskler

Tayvan, 1949'dan bu yana fiilen bağımsız bir yönetim sürdürse de, Çin 'tek Çin' ilkesini vurgulayarak Ada'nın diplomatik ilişkiler kurmasını engelliyor ve kendisini tanıyan ülkelerden Tayvan ile diplomatik ilişkilerini kesmesini talep ediyor. Son yıllarda Pekin yönetimi, Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artırdı ve gerekirse güç kullanımını dışlamayacağını ifade etti.

Uzmanlar, Japonya ve Çin arasındaki son gelişmelerin bölgedeki gerginliği azaltma yönünde küçük de olsa bir adım olduğunu belirtirken, Tayvan Boğazı'ndaki askeri ve diplomatik risklerin uzun vadede devam edebileceğini ifade ediyor.

Takaiçi'nin açıklamaları, hem Japonya'nın Tayvan'a bakış açısını hem de Çin ile olan diplomatik ilişkilerini netleştirme amacı taşırken, bölgedeki ülkelerin dikkatle izlemesi gereken yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.