İsrail Eğitim Bakanlığı'nın, hükümet politikalarını eleştiren eğitimcileri takip etmek ve baskı altına almak amacıyla gizli bir raporlama birimi kurduğu ifşa edildi. Haaretz gazetesinin ulaştığı "Bilgi Toplama Raporu" başlıklı belgeler, bakanlık bünyesinde uzun süredir yürütülen sistemli bir fişleme faaliyetini gün yüzüne çıkardı.
Eski Şin-Bet Yetkilisi Yönetiyor
Söz konusu gizli birimin varlığı, Hod Haşaron kentindeki bir okulda rehberlik öğretmeni olan Yaron Avni hakkında hazırlanan 14 sayfalık bir dosyanın basına sızmasıyla anlaşıldı. Belgede, Avni’nin üç yıl önce hükümetin tartışmalı yargı düzenlemesine karşı yaptığı sosyal medya paylaşımlarının ve grev çağrılarının adım adım kaydedildiği tespit edildi.
"Kışkırtma Vakalarını Ele Alma Danışma Komitesi" adı altında faaliyet gösteren birimin başında, İsrail'in iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in eski yetkilisi ve aynı zamanda Eğitim Bakanlığı Güvenlik Dairesi Müdürü olan Lior Tuvia bulunuyor. Kaynaklar, birimin ana hedefinin nefret söylemini engellemek değil, hükümete yönelik siyasi muhalefeti bastırmak olduğunu belirtiyor. Eğitim Bakanı Yoav Kisch'in özel kalem müdürü Asif Kazula'nın ise operasyonların kilit ismi olduğu ve bakanın onayıyla süreci yönettiği ifade ediliyor.
Hedefte Filistinli ve Sol Görüşlü Eğitimciler Var
2023 başından itibaren özellikle 7 Ekim saldırıları sonrasında hız kazanan fişleme faaliyetlerinde toplam 160 eğitimci mercek altına alındı. Fişlenenlerin büyük çoğunluğunu İsrail vatandaşı Filistinliler oluştururken, dörtte birlik kesim ise Yahudi öğretmenlerden oluşuyor.
Araştırmalar, gizli birimin taraflı bir tutum sergilediğini ortaya koyuyor. Bakanlık, hükümeti eleştirenleri "provokasyon" suçlamasıyla takip altına alırken, aşırı sağcı görüşlere sahip ve Filistinlilere yönelik şiddet ile ırkçılığı açıkça teşvik eden paylaşımlarda bulunan eğitimcilere karşı herhangi bir yaptırım uygulanmaması dikkat çekiyor.
İşten Atma Yetkisi ve Yasal Baskı
İsrail hükümeti, eğitimcileri kontrol altına almak için yeni bir yasal düzenlemeyi de devreye soktu. Bu yasa, "teröre destek" veya "terörle özdeşleşme" tanımlarının bakanlık yetkilileri tarafından belirlenmesine olanak tanıyor. Düzenleme, eğitimcilerin hızlı bir şekilde işten atılmasına veya devletten mali destek alan okulların cezalandırılmasına imkan sağlıyor.
Adalah isimli insan hakları örgütü ve bir grup öğretmen, yasanın gerçek amacının terörle mücadele değil, toplumsal korku iklimi yaratarak eleştirel sesleri susturmak olduğunu belirterek İsrail Yüksek Mahkemesi'ne iptal başvurusunda bulundu. Eğitim Bakanlığı ise mahkemeye sunduğu savunmada birimin faaliyetlerinin "hukuki mevzuata uygun" olduğunu iddia ederken, söz konusu birimin varlığına dair detaylara değinmekten kaçındı.
