İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İrevani, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki gösterilere ilişkin 'müdahaleci söylemlerinin' BM tarafından kınanmasını ve Washington yönetiminin bu konuda uyarılmasını talep etti.
İran'ın BM Daimi Temsilciliğinin, ABD merkezli X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, İrevani'nin BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) ilettiği mektuba yer verildi.
İrevani, mektubunda, İran hükümetinin talimatı üzerine, Trump'ın bir gün önce 'yardımın yolda olduğunu' belirttiği açıklamasında kullandığı 'İranlı vatanseverler, protestolarınıza devam edin, kurumlarınızı ele geçirin.' ifadelerine dikkat çekti.
Trump'ın 'pervasız bir biçimde' yaptığı bu açıklamanın, İran'da siyasal istikrarsızlığı teşvik ettiğini, şiddeti kışkırttığını ve ülkenin egemenliği ile toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini vurgulayan İrevani, 'Bu açıklama, BM Şartı'nda güvence altına alınan uluslararası hukukun temel ilkelerinin bariz ihlalidir.' ifadesini kullandı.
BM'ye kınama ve uyarı çağrısı
İrevani, Trump'ın 'kurumların ele geçirilmesine çağıran müdahaleci söyleminin', Haziran 2025'teki 12 günlük savaşın başarısızlığı bağlamında ve İran'da daha geniş kapsamlı bir rejim değişikliği politikasının parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
ABD Başkanı'nın 30 Aralık 2025, 2 Ocak 2026 ve 9 Ocak 2026 tarihlerinde de İran'a karşı güç kullanma tehdidinde bulunduğunu hatırlatan İrevani, bu açıklamaların 'siyasal istikrarsızlaştırmayı amaçlayan süregelen ve artan bir eğilimin parçası' olduğunu kaydetti.
İrevani, ABD ve İsrail'in sivillerin hayatını kaybetmesinden doğrudan ve yasal olarak sorumlu olduğunu savunarak, BM Şartı ve uluslararası hukukun ihlâli kapsamında, Guterres, BMGK ve üye ülkelerden ABD'nin şiddeti kışkırtan, güç kullanma tehdidi içeren ve İran'ın iç işlerine karışan tutumunu kınamalarını istedi.
Washington yönetiminin İran'a askerî müdahalede bulunmaması konusunda uyarılmasını talep eden İrevani, üye ülkelere 'provokatif açıklamalardan ve BM Şartı'nı ihlâl edecek eylemlerden kaçınmaları' çağrısında bulundu. Gönderilen mektubun BMGK'de resmî belge olarak dağıtılmasını da talep etti.
İran'daki gösteriler
İran'da 28 Aralık 2025'te, yerel para biriminin döviz karşısında yaşadığı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, kısa sürede ülkenin birçok kentine yayıldı.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 14 Ocak'ta yayımladığı raporda, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 147'si emniyet görevlisi olmak üzere toplam 2 bin 550'ye yükseldiğini duyurdu.
İran makamlarından, gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin henüz resmî bir açıklama yapılmadı. Protestolarda şiddet olaylarının artması ve polis müdahaleleri nedeniyle 9 Ocak'ta ülke genelinde internet erişimi kesildi.
