Açıklama, bölgedeki gerilimin ekonomik boyutuna ilişkin en çarpıcı değerlendirmelerden biri olarak öne çıktı.
Muhacerani, Rus haber ajansı RIA Novosti’ye verdiği röportajda, söz konusu tazminatın henüz ön değerlendirme aşamasında olduğunu ancak zararın kapsamının oldukça geniş olduğunu vurguladı.
Tazminat dosyası müzakere masasında
İranlı yetkililer, ABD-İsrail saldırılarının yol açtığı zararın yalnızca askeri değil, aynı zamanda sivil ve ekonomik alanlarda derin etkiler bıraktığını belirtiyor. Muhacerani, tazminat konusunun hem İslamabad’da yürütülen görüşmelerde hem de öncesinde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından farklı platformlarda gündeme taşındığını ifade etti.
İran müzakere heyetinin, görüşmelerde zararların uluslararası hukuk çerçevesinde karşılanması gerektiğini açık şekilde dile getirdiği aktarıldı.
Zararın kapsamı oldukça geniş
İlk belirlemelere göre yaklaşık 270 milyar dolar olarak ifade edilen tazminatın; yalnızca altyapı ve askeri hedeflerle sınırlı olmadığı, sivil yaşamı doğrudan etkileyen birçok alanı kapsadığı belirtildi.
Muhacerani, zarar kalemlerine ilişkin şu başlıkların öne çıktığını kaydetti:
Sivil binalar ve konutlar
İş yerleri ve sanayi tesisleri
Fabrikalar ve üretim altyapısı
Eğitim kurumları ve sosyal alanlar
Özellikle Minab kentinde bir okula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden kız öğrencilerin de bu tazminat kapsamına dahil edileceği vurgulandı. Bu detay, tazminatın yalnızca maddi değil, aynı zamanda insani kayıpları da kapsayan bir çerçevede ele alındığını ortaya koydu.
Nihai rakam henüz netleşmedi
İranlı yetkililer, açıklanan 270 milyar dolarlık rakamın ön değerlendirme olduğunu ve kesin tutarın ilgili kurumların kapsamlı çalışmaları sonrasında netleşeceğini belirtti. Sürecin devam ettiği ve farklı kurumların zarar tespitine yönelik analizler yürüttüğü ifade edildi.
Uzmanlar tarafından, savaş sonrası ekonomik hasarın belirlenmesinin uzun ve karmaşık bir süreç olduğu değerlendirilmiştir. Nihai tazminat miktarının, uluslararası müzakereler ve teknik incelemeler sonucunda şekilleneceği ifade edilmektedir.
Ateşkes sonrası 10 maddelik şart listesi
Tahran yönetimi, ABD ile 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes kapsamında müzakere masasına sunduğu 10 maddelik listede, “İran’a verilen zararların eksiksiz şekilde hesaplanması ve tazmin edilmesi” şartına da yer verdiğini duyurmuştu.
Bu talep, İran’ın yalnızca askeri değil, ekonomik ve toplumsal kayıpların da resmi olarak tanınmasını istediğini ortaya koyuyor. Sürecin ilerleyen aşamalarında tazminat konusunun, taraflar arasındaki en kritik başlıklardan biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
