HRANA verileri can kaybındaki artışı ortaya koydu
ABD'nin Virginia eyaleti merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran genelinde yaşanan protestolara ilişkin yeni veriler paylaştı. Ajansın açıkladığı güncel rakamlara göre, ülkede ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve kısa sürede birçok kente yayılan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 29'a yükseldi. HRANA, bir önceki gün yayımladığı raporda bu sayıyı 3 bin 919 olarak duyurmuştu.
Ajans, ölü sayısındaki artışın sahadan doğrulanan yeni vakalara dayandığını belirtirken, olaylarda 180 güvenlik görevlisinin de yaşamını yitirdiğini bildirdi. Bu veriler, İran protestolarında ölü sayısı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
On binlerce kişi gözaltına alındı
HRANA'nın paylaştığı bilgilere göre, ülke genelindeki gösterilerde şimdiye kadar 26 bin 15 kişi gözaltına alındı. Protestolar sırasında yaşanan çatışmalar ve güvenlik müdahaleleri, özellikle büyük şehirlerde ciddi gerilime neden oldu. İranlı yetkililer ise resmi rakamlar konusunda sınırlı bilgi paylaşmayı sürdürüyor.
İran makamları, olaylarda 3 bin 700'den fazla güvenlik görevlisinin yaralandığını, terör örgütleriyle bağlantılı olduğu ya da gösterileri provoke ettiği öne sürülen yaklaşık 3 bin kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı. Ancak sivil can kayıplarına ilişkin net bir resmi tablo henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Protestolar ekonomik krizle başladı
İran'da protestolar, 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığı nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da başladı. Kısa sürede farklı kentlere yayılan eylemler, özellikle başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlendi. Bu süreçte hükümet, güvenlik gerekçesiyle internet erişimini ülke genelinde kısıtladı.
Son günlerde ise internetin kısmen ve sınırlı şekilde yeniden erişime açıldığı bildiriliyor. HRANA, protestoların büyük ölçüde sönümlendiğini ancak İran protestolarında ölü sayısı ve gözaltı rakamlarının doğrulanmaya devam ettiğini vurguluyor.
Resmi açıklamalar ve uluslararası tepkiler
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, 17 Ocak'ta yaptığı açıklamada protestolarda İsrail ve ABD bağlantılı kişilerin etkili olduğunu öne sürerek, olaylar sırasında birkaç bin kişinin hayatını kaybettiğini iddia etmişti.
