İsviçre’nin Cenevre kenti, dünya siyasetinin odağındaki en hassas konulardan biri olan nükleer müzakerelere ev sahipliği yaptı. İran ve ABD heyetleri, Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin üçüncü turunu tamamladı. Küresel güvenliği yakından ilgilendiren bu temaslar, bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde büyük bir gizlilikle yürütüldü.
Mesaj Alışverişiyle Dolaylı Görüşme Trafiği
İran devlet televizyonundan aktarılan bilgilere göre, Cenevre'de düzenlenen ve dolaylı mesaj alışverişi yöntemiyle yürütülen müzakereler sona erdi. Heyetler, görüşmelerin yapıldığı Umman Büyükelçiliği rezidansından herhangi bir resmi açıklama yapmadan ayrıldı.
Müzakerelerin gerçekleştiği süre boyunca Cenevre polisi, rezidansın bulunduğu bölgede üst düzey güvenlik önlemleri uyguladı. Heyetlerin ayrılışı esnasında bölgedeki caddeler tamamen trafiğe kapatılarak geniş çaplı bir güvenlik kordonu oluşturuldu.
Sabah Başlayan Diplomasi Mesaisi Akşam Tamamlandı
Cenevre'deki kritik gün, sabah yerel saatle 09.00'da başladı. Yaklaşık 3 saat süren ilk oturumun ardından taraflar bir ara verdi. Akşam saatlerinde yeniden bir araya gelen temsilciler, masadaki teknik detaylar ve siyasi talepler üzerinde görüş alışverişini sürdürdü. Bu tur, tarafların 26 Şubat tarihinde yeniden bir araya gelme kararı doğrultusunda planlanmıştı.
Kesintiye Uğrayan Müzakereler Nasıl Yeniden Başladı?
İran ile ABD arasındaki nükleer diplomasi trafiği, Haziran 2025'te yaşanan askeri gerilimler ve İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik saldırılarıyla büyük bir sekteye uğramıştı. Ancak Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin yoğun diplomatik girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğuyla süreç yeniden canlandırıldı.
ABD’nin askeri yığınağı ve saldırı tehditleri devam ederken, taraflar ilk olarak 6 Şubat’ta Umman’da bir araya gelerek temasların sürmesi konusunda mutabık kalmıştı. 17 Şubat’ta Cenevre’ye taşınan görüşmelerde ilerleme sağlandığının belirtilmesi, bugün tamamlanan üçüncü turun yolunu açtı.
Masadaki Zorlu Başlıklar: Uranyum ve Yaptırımlar
Müzakerelerin temelinde tarafların birbirine zıt ancak net talepleri bulunuyor. İran tarafı, nükleer programına atom bombası üretimini imkansız kılacak kısıtlamalar getirmesi karşılığında, kendisine uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
Buna karşılık ABD yönetimi, Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen sonlandırmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına transfer edilmesini şart koşuyor. Görüşmelerde özellikle şu üç kritik başlık üzerinde yoğunlaşıldığı biliniyor:
Zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı,
Yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun akıbeti,
Yaptırımların kaldırılma takvimi ve bu sürecin denetlenmesi için kurulacak doğrulama mekanizmaları.
Cenevre'de tamamlanan bu turun ardından, tarafların bir sonraki adımda nasıl bir yol haritası izleyeceği tüm dünya tarafından yakından takip ediliyor.
