California Üniversitesi San Diego (UC San Diego) bünyesindeki araştırmacılar, uzaktan kontrol edilen insansı robotların kullanıldığı dünyadaki ilk cerrahi operasyonları başarıyla tamamladıklarını açıkladı. Büyük primat dışı memeliler üzerinde gerçekleştirilen klinik öncesi safra kesesi alma ameliyatları, insansı robotların gelecekte tıp dünyasında devrim yaratabileceğini ve cerrahlara benzersiz bir asistanlık desteği sunabileceğini gösteriyor.
Robotlar ve cerrahlar aynı ameliyatta buluştu
Araştırma ekibi tarafından yürütülen denemelerde iki farklı operasyon senaryosu test edildi. İlk safra kesesi operasyonunda uzman bir cerrah ile insansı robot omuz omuza çalışarak tıbbi müdahaleyi gerçekleştirdi. İkinci denemede ise iki farklı insansı robot, tamamen koordineli bir biçimde aynı ameliyata katılım sağladı. Unitree şirketinin G1 modeli temel alınarak geliştirilen ve "Surgie" adı verilen bu robotlar, yaklaşık 1,5 metre boyunda ve 27 kilogram ağırlığında tasarlandı. Hafif ve hareket kabiliyeti yüksek olan bu modeller, robotik cerrahi alanında yepyeni bir sayfa açıyor.
Mevcut ameliyathanelere kolay entegrasyon fırsatı
Günümüzde tıp merkezlerinde yaygın olarak kullanılan geleneksel robotik cerrahi sistemleri genellikle büyük, ağır ve özel yazılımlara ihtiyaç duyan kompleks yapılardan oluşuyor. Ağırlığı 800 kilogramı aşabilen bu eski nesil sistemler, ameliyathanelerde hem çok geniş yer kaplıyor hem de ciddi bir altyapı ve kurulum maliyeti yaratıyor.
Buna karşın yeni nesil insansı robot Surgie, araştırmacıların eklediği özel adaptörler sayesinde standart cerrahi aletleri doğrudan kullanabiliyor. Böylece hastaneler ve sağlık kuruluşları, mevcut ameliyathane altyapılarında hiçbir büyük değişiklik veya donanım yenilemesi yapmadan bu yeni teknolojiyi sistemlerine sorunsuz biçimde entegre etme fırsatı buluyor. Klinik öncesi testlerde, insansı robotların geleneksel platformlara oldukça yakın bir hassasiyetle çalıştığı tespit edildi.
Uzaktan ameliyat teknolojisinin geleceği
Ekip liderleri, robotların insan benzeri otonom ve manuel kontrol yapısının hekimlere çok daha doğal bir cerrahi deneyim sunduğunu ifade ediyor. Ancak devrim niteliğindeki bu teknolojinin henüz geliştirme aşamasında olduğu ve klinik kullanıma geçmeden önce çözülmesi gereken bazı mühendislik problemleri bulunduğu da vurgulanıyor. Özellikle uzaktan ameliyatlar sırasında hayati önem taşıyan iletişim gecikmesinin (gecikme süresi) en aza indirilmesi ve robotların operasyon esnasında ihtiyaç duyduğu yeniden kalibrasyon sürelerinin kısaltılması gerekiyor.
UC San Diego ekibi, gelecekte bu tür insansı robotların tıp dünyasında sadece cerrahi operasyon yapmakla kalmayacağını öngörüyor. Gelişen yapay zeka ve mekanik teknolojisiyle birlikte robotların ameliyathanedeki aletleri hazırlama, sağlık personeline operasyon sırasında anlık destek verme ve rutin hastane görevlerini üstlenme gibi çok daha geniş bir yelpazede hizmet sunması planlanıyor.
