Yapılan yeni bir araştırmaya göre, insanlık gezegeni tarihte kaydedilen en yüksek hızla ısıtmaya devam ediyor. El Niño gibi doğal dalgalanmaların etkileri dışarıda bırakıldığında bile, küresel ısınma oranının son yıllarda neredeyse iki katına çıktığı tespit edildi. 1970 ile 2015 yılları arasında on yılda 0,2 santigrat derecenin altında seyreden ısınma hızı, son on yıllık periyotta 0,35 santigrat dereceye kadar tırmandı. Bu artış, Dünya'nın sıcaklığının sistematik olarak ölçülmeye başlandığı 1880 yılından bu yana görülen en yüksek oran olarak kayıtlara geçti.
Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü'nde görev yapan bilim insanı Stefan Rahmstorf, son on yıldaki ısınma hızının devam etmesi halinde 2030 yılından önce Paris Anlaşması'nın belirlediği 1,5 santigrat derecelik sınırın uzun vadeli olarak aşılacağını belirtti.
İklim Krizinde Doğal Dalgalanmalar ve İnsan Etkisi
Son yıllarda yaşanan aşırı sıcaklıklar; güneş döngüleri, volkanik patlamalar ve El Niño hava olayları gibi doğal faktörlerle daha da şiddetlendi. Araştırmacılar, Dünya'nın sıcaklığını ölçmek için derlenen beş büyük veri setindeki insan dışı faktörlerin tahmini etkisini filtrelemek amacıyla özel bir gürültü azaltma yöntemi kullandı. Elde edilen sonuçlar, incelenen her veri setinde küresel ısınma ivmesinin 2013 veya 2014 yıllarında belirgin bir şekilde artmaya başladığını ortaya koydu.
Berkeley Earth'te görevli iklim bilimci Zeke Hausfather, son yıllarda ısınmada tespit edilebilir bir hızlanma olduğu konusunda bilim dünyasında geniş çaplı bir fikir birliği bulunduğunu ifade etti. Dünyayı saran karbon kirliliği, sanayi öncesi dönemden bu yana gezegeni yaklaşık 1,4 santigrat derece ısıttı. Soğutucu kükürt kirleticilerindeki son düşüşün sağladığı geçici rahatlama ortadan kalkarken, Hausfather'ın geçen yıl yürüttüğü farklı bir çalışma da iklimin bozulma hızının arttığını ve bu artışın on yılda 0,27 santigrat derece olduğunu göstermişti. Hausfather, dünyanın bu on yılın sonlarında 1,5 derece sınırını geçmeye doğru hızla ilerlemesinin endişe verici olduğunu vurguladı.
Küresel Isınma Hızındaki Artış Geçici Olabilir mi?
Avrupa Birliği'nin Copernicus servisi tarafından sağlanan veri setlerinden birine dayanan analizler, ısınma hızının yavaşlamaması durumunda dünyanın bu yıl uzun vadeli 1,5 derece eşiğini geçeceğini gösteriyor. Diğer dört veri setinin analizi ise bu sınırın 2028 veya 2029 yıllarında aşılacağına işaret ediyor.
Kaliforniya Üniversitesi'nden iklim bilimci Claudie Beaulieu, daha hızlı ısınmanın devam etmesi halinde sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 2 derece üzerinde tutma penceresinin büyük ölçüde daralacağını belirtti. Beaulieu, bu hızlanmanın geçici olma ihtimaline de dikkat çekerek, 1998'deki güçlü El Niño'nun da benzer bir anormal ısınma dönemi yarattığını hatırlattı. Tespit edilen ısınma oranının kalıcı bir değişimi mi yoksa doğal değişkenliğin geçici bir özelliğini mi temsil ettiğini belirlemek için önümüzdeki birkaç yıl boyunca sürekli izleme yapılması büyük önem taşıyor.
Kısa Vadeli Hasarlar ve Karbon Yutakları Tehlikede
İklim bilimciler, 1,5 ila 2 santigrat derecelik bir sıcaklık artışının, on yıllar ve yüzyıllar boyunca etkisini gösterecek felaket boyutundaki devrilme noktalarını tetiklemek için yeterli olabileceğinden şüpheleniyor. Kısa vadede ise sıcak hava dalgalarının daha da bunaltıcı hale gelmesi ve fırtınaların çok daha şiddetli yağışlara yol açması öngörülüyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü, ocak ayında yaptığı açıklamada son üç yılın kayıtlara geçen en sıcak üç yıllık dönem olduğunu doğruladı. Gezegeni ısıtan kirlilik seviyeleri rekor kırmaya devam ederken, atmosferdeki karbondioksiti temizleyen doğal sistemler olan karbon yutaklarının çökmeye başlayabileceğine dair endişeler giderek artıyor. Uzmanlar, Dünya'nın ısınma hızının nihai olarak fosil yakıtlardan kaynaklanan küresel karbondioksit emisyonlarının ne kadar çabuk sıfıra indirileceğine bağlı olduğunun altını çiziyor.
