İngiltere'de Ankara Anlaşması ile yaşamını sürdüren Türk vatandaşları, son dönemde süresiz oturum izni (ILR) başvurularında yaşanan olağanüstü gecikmeler nedeniyle büyük bir seyahat çıkmazının içine sürüklendi. Başvuru sonuçlanma süresinin sekiz ila dokuz aya kadar uzaması, başvuru sahiplerinin bu süreçte Birleşik Krallık sınırları dışına çıkmasını yasal olarak engelliyor. Ailevi kayıplar ve acil sağlık sorunları gibi insani durumlarda dahi bürokratik esneklik sağlanmaması, İngiltere'deki Türk toplumunda derin bir hayal kırıklığı ve tepki yaratıyor.
Acil Durumlarda Dahi Seyahat İzni Çıkmıyor
Yasal düzenlemelere göre, oturum başvuru sürecinde ülkeden ayrılmak, dosyanın otomatik olarak iptal edilmesi anlamına geliyor. 2021 yılında İngiltere'ye taşınan ve gerekli şartları tamamlayarak şubat ayında süresiz oturum başvurusu yapan göçmenlerden biri, başvurusundan kısa süre sonra Türkiye'deki annesini kaybettiğini belirtti. İnsani gerekçelerle İçişleri Bakanlığı'na yapılan acil seyahat talebinin aylarca olumlu sonuçlanmaması nedeniyle annesinin cenazesine katılamayan mağdurlar, bu çaresizliği hayatlarının en büyük travması olarak nitelendiriyor.
İşlem Süreleri Dokuz Aya Kadar Uzadı
Ankara Anlaşması ile ülkeye gelen birçok kişi benzer sorunlarla mücadele ediyor. İngiltere İçişleri Bakanlığı genel olarak işlemlerin altı ay içinde tamamlanacağını belirtse de, hukuki danışmanlar ve göçmenlik avukatları bu sürenin son dönemde ciddi şekilde aşıldığını ifade ediyor. Londra merkezli göçmenlik uzmanları, geçmişte bu kadar uzun bekleme süreleriyle karşılaşmadıklarını; aylardır sonuç bekleyen müvekkillerinin hem maddi hem de manevi zarara uğradığını vurguluyor. Uzmanlar, bakanlıktan gecikmelerin temel nedenine dair tatmin edici bir açıklama gelmediğine de dikkat çekiyor.
Diplomatik Temaslar ve İngiltere'nin Yanıtı
Yaşanan krizin büyümesi üzerine Türkiye'nin diplomatik kanalları da sürece dahil oldu. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, özellikle sağlık ve ailevi acil durumları kapsayan mağduriyet dosyaları düzenli olarak İngiliz yetkililere iletiliyor. Nitekim konunun, nisan ayında gerçekleştirilen üst düzey diplomatik ziyaretlerde Londra yönetiminin gündemine taşındığı ifade ediliyor.
Artan şikayetler üzerine bir açıklama yapan İngiltere İçişleri Bakanlığı yetkilileri, başvurulardaki yoğunluğa dikkat çekerek karar verici personel sayısının artırıldığını bildirdi. Ancak bakanlık sözcüsünün, Birleşik Krallık'ta yerleşimin "bir hak değil, ayrıcalık" olduğunu vurgulayarak, sistemin suistimal edilmesini önlemeye odaklandıklarını belirtmesi dikkat çekti.
Brexit Sonrası Başvuru Yoğunluğu Zirveye Ulaştı
Türk vatandaşlarının İngiltere'de kendi işlerini kurarak oturum almalarına olanak tanıyan Ankara Anlaşması, İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılma (Brexit) sürecinin tamamlanmasıyla birlikte 1 Ocak 2021 tarihinde yeni başvurulara kapatılmıştı. Anlaşmanın sona ereceği endişesiyle, özellikle 2020 yılında başvurularda rekor artışlar yaşanmıştı.
Süresiz oturum başvurularının ülkeye girişten beş yıl sonra yapılması nedeniyle, o dönemde yoğun şekilde gelen göçmen grubunun dosyaları şu an eşzamanlı olarak işlem görüyor. Göçmen hakları savunucuları, yasal olarak hiçbir hata yapmayan bireylerin, yalnızca bürokratik gecikmeler yüzünden seyahat haklarının kısıtlanmasını çağdışı bir uygulama olarak değerlendiriyor ve sorunun acilen çözüme kavuşturulmasını talep ediyor.
