İngiltere'de yayımlanan rapor, vatandaşlıktan çıkarma yetkilerinin kapsamının genişliği nedeniyle milyonlarca Britanyalı Müslüman'ın vatandaşlığını kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
Irkçılık ve eşitsizlik alanında çalışmalar yürüten Runnymede Trust Vakfı ile Reprieve adlı sivil toplum kuruluşu tarafından hazırlanan raporda, İngiltere'de yaklaşık 9 milyon kişinin, İçişleri Bakanı'nın takdir yetkisiyle vatandaşlıktan çıkarılabilecek hukuki konumda bulunduğu belirtildi.
Nüfusun yüzde 13'ü risk altında
Raporda, bu sayının ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 13'üne denk geldiği vurgulanarak, söz konusu yetkilerin özellikle Müslüman nüfusun yoğun olduğu toplulukları orantısız biçimde etkilediğine dikkat çekildi.
Mevcut uygulamaların Güney Asya, Orta Doğu ve Afrika kökenli topluluklar üzerinde daha ağır sonuçlar doğurduğu, vatandaşlıktan çıkarma yetkilerinin Müslüman topluluklar açısından 'sistematik bir tehdit' haline geldiği ifade edildi.
Başka bir ülkeye 'hak kazanma' yeterli sayılıyor
Raporda, yürürlükteki yasalar kapsamında bir kişinin başka bir ülkenin vatandaşlığına hak kazanabileceği düşünülüyorsa, o ülkeyle fiili hiçbir bağı olmasa dahi Britanya vatandaşlığının geri alınabildiği belirtildi.
Bu kapsamda Pakistan, Bangladeş, Somali, Nijerya, Kuzey Afrika ve Orta Doğu bağlantılı kişilerin, en yüksek risk grubunda yer aldığı aktarıldı.
Rapora göre beyaz olmayan her 5 kişiden 3'ü vatandaşlıktan çıkarılma riski altındayken, bu oran beyaz Britanyalılar arasında 20'de 1 seviyesinde bulunuyor.
Runnymede Trust ve Reprieve, bu tabloyu 'ırksallaştırılmış vatandaşlık hiyerarşisi' olarak nitelendirdi.
Son 20 yılda olağan bir uygulamaya dönüştü
Raporda, vatandaşlıktan çıkarma yetkisinin geçmişte yalnızca istisnai savaş koşullarında kullanıldığı ancak son 20 yılda çıkarılan terörle mücadele yasalarıyla olağan bir araca dönüştüğü kaydedildi.
Ayrıca 2010'dan bu yana 200'den fazla kişinin, 'kamu yararı' gerekçesiyle vatandaşlıktan çıkarıldığı ve bu kişilerin büyük çoğunluğunun Müslümanlardan oluştuğu belirtildi.
Bildirim yapılmadan vatandaşlık iptali
Raporda, 2022'de yürürlüğe giren Vatandaşlık ve Sınırlar Yasası ile kişilere bildirim yapılmadan vatandaşlıklarının iptal edilebildiği, bu yıl çıkarılan yeni düzenlemeyle ise mahkemelerin hukuka aykırı bulduğu kararların bile hükümetin temyiz süreci tamamlanana kadar geri alınamadığı vurgulandı.
'Vatandaşlık bir ayrıcalık değil, haktır'
Runnymede Trust Vakfı'ndan Shabna Begum, rapora ilişkin değerlendirmesinde, 'Vatandaşlık bir ayrıcalık değil, haktır. Mevcut uygulamalar, Windrush skandalında olduğu gibi özellikle siyah ve Asyalı Britanyalıları hedef alan iki katmanlı bir sistem yaratıyor' ifadelerini kullandı.
Reprieve Başkanı Maya Foa da vatandaşlıktan çıkarma yetkilerinin genişletilmesinin milyonlarca kişi için kalıcı bir güvensizlik ortamı oluşturduğunu belirterek, bu uygulamaların kaldırılması çağrısında bulundu.
Her iki kuruluş da vatandaşlıktan çıkarma uygulamalarına derhal moratoryum getirilmesi, Britanya Vatandaşlık Yasası'nın ilgili maddelerinin yürürlükten kaldırılması ve bu kapsamda vatandaşlığı iptal edilen kişilerin haklarının iade edilmesi çağrısı yaptı.
AA
