Türkiye’de ilk kez yapay zeka tabanlı karar destek algoritması ile hazırlanan haritaya göre sel riskinin en fazla olduğu ilçeler Fatih, Gaziosmanpaşa, Bağcılar, Güngören ve Beyoğlu, en az olduğu ilçeler ise Adalar, Şile, Silivri, Sarıyer ve Çekmeköy olarak belirlendi.
İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Ekmekcioğlu yaptığı açıklamada:
“İstanbul'un yüzey alanı bakımından yaklaşık yüzde 10'luk bir kısmı yüksek tehlike, yüzde 10'luk bir kısmı orta tehlike, yüzde 80'lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategorilerde sel tehlikesi altında” dedi.
Çalışmadan Detaylar...
Kuruluşlar: İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM)
Amaç: İstanbul ilçelerinin sel risklerini yapay zeka ile belirlemek
Yöntem: Tehlike, maruziyet ve kırılganlık unsurları göz önünde bulundurularak ilçe bazlı analiz
Öne çıkan ilçeler: Sel riskinin en fazla olduğu: Fatih, Gaziosmanpaşa, Bağcılar, Güngören, Beyoğlu
En az olduğu: Adalar, Şile, Silivri, Sarıyer, ÇekmeköyVeri sayısı: Tehlike için yaklaşık 15 gösterge, risk için yaklaşık 20 gösterge kullanıldı
Avrupa Yakası vs Anadolu Yakası: Avrupa Yakası’nda sel riski görece daha fazla; Anadolu Yakası’nda bazı bölgeler daha düşük risk altında
Risk Faktörleri Neler?
İnsan varlığı, nüfus yoğunluğu ve yoğun yapılaşma
Drenaj sorunları ve betonlaşma
Geçmiş kronik sel baskınları
Doç. Dr. Ekmekcioğlu, yüksek risk bölgelerinin İstanbul nüfusunun önemli bölümünü barındırdığına dikkat çekti:
“İstanbul'un yüzey alanı bakımından yaklaşık yüzde 10'luk bir kısmı yüksek tehlike, yüzde 10'luk kısmı orta tehlike, yüzde 80'lik kısmı ise düşük ve çok düşük sel tehlikesi altında. Yüzde 10’luk alan çok ciddi nüfus yoğunluğunu barındırıyor ve risk artıyor.”
Algoritma: Geçmiş sel olaylarından öğrenme, çevresel faktörler ve tetikleyici unsurları analiz etme
Doğruluk: Bölgenin topografya, eğim, drenaj ağı, hidrolojik, meteorolojik ve jeomorfolojik özellikleri ile geçmiş olaylar üzerinden %90–95 doğruluk
Amaç: Gelecekte sel oluşma potansiyeli bulunan alanları tahmin etmek
HANGİ ÖNLEMLER ALINABİLİR?
Doğa temelli çözümler: Yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri, geçirimli zeminler
Çatı uygulamaları: Yağmur suyunun biriktirilmesi ve akışın geciktirilmesi
Kent yönetimi: Sel tehlikesine karşı uyum kapasitesinin artırılması
İlçelere Göre Sel Riski ve Puanlar
Sıra | İlçe | Risk Puanı |
|---|---|---|
1 | Fatih | 0,7750 |
2 | Gaziosmanpaşa | 0,7505 |
3 | Bağcılar | 0,7340 |
4 | Güngören | 0,7305 |
5 | Beyoğlu | 0,7211 |
6 | Bahçelievler | 0,7109 |
7 | Bayrampaşa | 0,7093 |
8 | Zeytinburnu | 0,6812 |
9 | Esenler | 0,6616 |
10 | Kağıthane | 0,6516 |
11 | Şişli | 0,6392 |
12 | Esenyurt | 0,6142 |
13 | Küçükçekmece | 0,5816 |
14 | Kadıköy | 0,5615 |
15 | Ataşehir | 0,5366 |
16 | Ümraniye | 0,5339 |
17 | Üsküdar | 0,5297 |
18 | Bakırköy | 0,4818 |
19 | Sultanbeyli | 0,4576 |
20 | Sultangazi | 0,4542 |
21 | Kartal | 0,4478 |
22 | Beşiktaş | 0,4301 |
23 | Avcılar | 0,4090 |
24 | Beylikdüzü | 0,3983 |
25 | Sancaktepe | 0,3941 |
26 | Maltepe | 0,3803 |
27 | Pendik | 0,2895 |
28 | Başakşehir | 0,2880 |
29 | Arnavutköy | 0,2877 |
30 | Tuzla | 0,2865 |
31 | Büyükçekmece | 0,2821 |
32 | Eyüpsultan | 0,2685 |
33 | Çatalca | 0,2371 |
34 | Beykoz | 0,2338 |
35 | Çekmeköy | 0,2212 |
36 | Sarıyer | 0,1880 |
37 | Silivri | 0,1831 |
38 | Şile | 0,1377 |
39 | Adalar | 0,1376 |
