ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hafta sonu başlattığı saldırılar sonrası İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldırılacağını açıkladı.
Basra Körfezi'nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor. Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si bu stratejik geçitten geçiyor ve başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran olmak üzere bölge ülkelerinden önemli miktarda petrol ile petrol ürünleri sevk ediliyor. Sevkiyatların büyük kısmı Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor.
Alternatif Rotalar ve Lojistik Krizi
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla çok sayıda gemi bölgede mahsur kaldı ve uluslararası piyasalarda enerji fiyatları keskin biçimde yükseldi. Küresel nakliye ve lojistik sektöründe yaşanan aksaklıklar nedeniyle büyük nakliye şirketleri, savaş riski ek ücretleri gibi acil önlemler aldı. Bu durum maliyetlerde artış baskısı oluşturdu.
Nakliyeciler Körfez dışındaki alternatif limanlardan kara taşımacılığı ve yüklemeleri içeren çözümleri aramaya yöneliyor. Hava sahasındaki kısıtlamalar ise hava kargo operasyonlarını ve mürettebat hareketlerini aksatıyor; yeniden açılma için kesin bir zaman çizelgesi bulunmuyor.
Bu nedenle, nakliyecilerin Süveyş Kanalı’ndan geçişleri azaltması ve Ümit Burnu üzerinden yeni rotalar belirlemeye öncelik vermesi öngörülüyor. Kargo sahipleri artan navlun ücretleri, uzun transit süreleri, tedarik zinciri gecikmeleri ve ekipman kıtlığı riskleriyle karşı karşıya kalırken, yakıt maliyetlerinin de yükselmesi bekleniyor.
