Türkiye genelinde tarım arazilerinin parçalanmasını önlemek amacıyla hazırlanan kanun teklifi, gelen tepkiler ve sahadaki ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden şekilleniyor. Özellikle büyükşehirlerin çevresinde mantar gibi türeyen ve hobi bahçesi adı altında tarım arazilerini villa veya ticari yapılaşmaya açan uygulamalara karşı düğmeye basıldı. Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni düzenlemede, tarımsal üretim kriteri en temel belirleyici olacak.
Rant ve Üretim Birbirinden Ayrılıyor
Hükümetin üzerinde çalıştığı yeni formül, hobi bahçelerini iki ana kategoriye ayırıyor. Buna göre, gerçekten toprağı ekip biçen, meyve ve sebze yetiştiriciliği yapan vatandaşlara belirli şartlar dahilinde izin verilmesi öngörülüyor. Ancak tarım arazisi üzerine bungalov, bağ evi veya villa inşa ederek alanı konut sahasına çevirenlere yönelik "sıfır tolerans" ilkesi benimsenecek. Mevcut yasalardaki para cezalarının ve yıkım kararlarının daha etkin şekilde uygulanması hedefleniyor.
Yeni Model: Kayıtlı Tarım ve Ek Vergilendirme
Hazırlanan taslağın en güçlü senaryosuna göre, eski yapıların tamamı yıkılmayacak ancak bu alanlar için "tarımsal üretim şartı" getirilecek. Bu araziler artık kayıt altına alınacak ve Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan izin alınması zorunlu hale gelecek. Ayrıca, bu tür alanların kullanımı için ek vergi veya harç benzeri bir vergilendirme modeli uygulanması tartışılıyor. Yasa yürürlüğe girdikten sonra ise tarım arazilerinde yeni hobi bahçesi kurulumuna ve buralara elektrik-su aboneliği verilmesine kesinlikle müsaade edilmeyecek.
Bakanlıklardan Ortak Denetim Mekanizması
Tarım, Çevre ve Şehircilik ile İçişleri Bakanlıkları, özellikle büyükşehirlerin ve turizm bölgelerinin çevresindeki tarım arazileri için ortak bir denetim ağı kuracak. Tarım dışı faaliyet gösteren kooperatiflerin tarım arazisi edinmesi yasaklanırken, mevcut yapıların tarım kooperatiflerine dönüştürülmesi talep edilecek. Sadece yetkilendirilmiş ve tarımsal üretim taahhüdü veren kooperatiflerin faaliyetlerine izin verilmesi planlanıyor.
Süreçte kaçak yapılara asla bir "af" niteliğinde düzenleme yapılmayacağının altı çizilirken, temel amacın gıda güvenliğini korumak ve verimli toprakların konut alanına dönüşmesini engellemek olduğu belirtiliyor. Düzenlemenin önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülerek netleşmesi bekleniyor.
