Filistinli direniş örgütü Hamas, 2024 yılında İsrail tarafından öldürülen lideri Yahya Sinwar'dan boşalan koltuğu doldurmak için bu ay içinde kritik bir seçime gitmeye hazırlanıyor. Reuters'a konuşan kaynaklar, İsrail'in olası bir suikast tehdidine rağmen örgütün yeni liderini belirlemek üzere harekete geçtiğini doğruladı. Sinwar'ın ölümünden bu yana örgüt, Doha merkezli beş kişilik geçici bir konsey tarafından yönetiliyordu.
Liderlik yarışı, örgütün tarihindeki en zorlu dönemlerden birine denk geliyor. 7 Ekim 2023 saldırılarının ateşlediği ve iki yıl süren savaşın ardından Gazze büyük bir yıkıma uğrarken, uluslararası toplumdan gelen silahsızlanma baskıları da artmış durumda. Seçim süreci, örgütün hem askeri hem de siyasi kanadını temsil eden 50 üyeli Şura Konseyi tarafından gizli oylama usulüyle yürütülüyor. Oylamaya İsrail işgali altındaki Batı Şeria, Gazze Şeridi ve yurtdışındaki (sürgündeki) üyeler katılıyor.
İki İsim Öne Çıkıyor: El-Hayya ve Meşal
Kulislerde liderlik için iki ismin adı öne çıkıyor: Halil el-Hayya ve Halid Meşal. Her ikisi de şu anda Katar'da yaşıyor ve Sinwar sonrası yönetimi devralan beş kişilik konseyde görev yapıyor. Adayların profilleri, Hamas'ın gelecekte izleyeceği rota açısından ipuçları taşıyor.
Örgütün baş müzakerecisi olan Halil el-Hayya, İran ile ilişkileri derinleştiren kanadın temsilcisi olarak görülüyor. Gazze doğumlu olan El-Hayya, Eylül ayında Katar'da İsrail hava saldırısının hedefi olmuş ancak kurtulmuştu. Beyaz Saray kaynaklarına göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bu saldırı sonrası Katar Emiri'ne 'pişmanlığını' iletmiş ve benzer bir saldırının tekrarlanmayacağı sözünü vermişti.
Diğer güçlü aday Halid Meşal ise daha önce yaklaşık yirmi yıl boyunca örgütün liderliğini yapmış deneyimli bir isim. Sünni Müslüman ülkelerle iyi ilişkilere sahip olan ve örgütün 'pragmatik kanadı' olarak nitelendirilen Meşal, 1997 yılında Ürdün'de İsrail ajanlarının zehirli iğneyle düzenlediği suikast girişiminden sağ kurtulmuştu. Meşal'in, 2012'deki Arap Baharı sürecinde Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile arasına mesafe koyması, o dönem İran ile ilişkilerin gerilmesine neden olmuştu.
Trump'ın 'Barış Konseyi' Planı ve Silahsızlanma Baskısı
Seçim, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze için önerdiği yeni ateşkes planının gölgesinde gerçekleşiyor. Trump'ın planı, Hamas'ın tamamen silahsızlanmasını ve Gazze'nin yönetiminin, uluslararası bir 'Barış Konseyi' (Board of Peace) denetimindeki teknokrat bir Filistin idaresine devredilmesini öngörüyor. Ekim ayında ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkes çatışmaları büyük ölçüde durdursa da, İsrail halen Gazze'nin neredeyse yarısını kontrol altında tutuyor ve saldırılar yer yer devam ediyor.
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre savaşta 71.000'den fazla Filistinli hayatını kaybetti. Hamas, silahsızlanma çağrılarını reddederek, silahlarını ancak gelecekte kurulacak bağımsız bir Filistin devletine teslim edebileceğini belirtiyor; İsrail ise bu senaryoyu kesin bir dille reddediyor. Analist Reham Owda, Meşal'in uluslararası arenada Hamas'ı yeniden pazarlayabilme ve kapasitesini inşa edebilme potansiyeli nedeniyle şansının daha yüksek olabileceğini belirtiyor. Seçim kapsamında ayrıca, 2024 yılında Lübnan'da öldürülen Salih el-Aruri'nin yerine yeni bir başkan yardımcısı da belirlenecek.
