Orta Amerika ülkesi Guatemala, suç örgütlerinin güvenlik güçlerine yönelik kanlı saldırıları ve cezaevlerinde başlayan isyan dalgasıyla sarsıldı. Ülkedeki organize suç gruplarının hükümeti baskı altına almak amacıyla başlattığı şiddet eylemleri, başkent sokaklarına taştı. Çok sayıda polis memurunun hayatını kaybetmesi üzerine hükümet, kamu düzenini yeniden sağlamak için ülke genelinde olağanüstü önlemler alma kararı aldı.
Devlet Başkanı Bernardo Arevalo, yaşanan olayların ardından yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, artan şiddet olaylarına karşı sert bir yanıt vererek 30 gün süreyle sıkıyönetim ilan edildiğini duyurdu. Arevalo, çetelerin devleti köşeye sıkıştırmaya çalıştığını ancak güvenlik politikalarından taviz vermeyeceklerini vurguladı. Alınan bu karar, güvenlik güçlerine geniş yetkiler tanırken, bazı temel hak ve özgürlüklerin geçici olarak sınırlandırılmasına olanak sağlıyor.
'Bizi Taleplerini Kabul Etmeye Zorluyorlar'
Krizin fitili, 17 Ocak tarihinde üç farklı cezaevinde eş zamanlı olarak başlayan isyanlarla ateşlendi. Mahkumların çok sayıda görevliyi rehin almasıyla tırmanan gerilim, hükümetin kararlı tutumuyla yeni bir boyuta evrildi. Devlet Başkanı Arevalo, çetelerin hükümeti taleplerini kabul etmeye zorlamak için şiddete başvurduğunu belirterek, 'Cezaevlerinde isyan çıkardılar ve bizi baskı altına almak için görevlileri rehin aldılar. Bu talepler, on yıllar boyunca önceki yönetimlerce kabul edilmişti ancak biz buna son verdik' ifadelerini kullandı.
Hükümet yetkilileri, dün itibarıyla cezaevlerinde rehin alınan tüm personelin düzenlenen operasyonlarla kurtarıldığını bildirdi. Ancak cezaevlerinde kontrolün sağlanması, sokaklardaki şiddeti tetikledi. Özellikle Barrio 18 adlı çetenin elebaşı Aldo Duppie'nin tutulduğu hapishanede güvenliğin yeniden tesis edilmesinin ardından, çete üyeleri misilleme olarak dışarıda polislere yönelik silahlı saldırılar düzenlemeye başladı.
Başkent sokaklarında çatışma çıktı
İçişleri Bakanı Marco Antonio Villeda, başkent Guatemala City ve çevresinde yoğunlaşan saldırıların bilançosunu kamuoyuyla paylaştı. Çetelerin düzenlediği silahlı saldırılarda 7 polis memuru görevleri başında hayatını kaybederken, 10 güvenlik görevlisi de yaralandı. Güvenlik güçlerinin anında karşılık verdiği çatışmalarda bir çete üyesinin etkisiz hale getirildiği açıklandı.
Bakan Villeda, olaylara karıştığı tespit edilen 7 şüphelinin düzenlenen operasyonlarla gözaltına alındığını, saldırılarda kullanılan 2 araç ve silahlara el konulduğunu bildirdi. Soruşturmanın derinleştirilerek devam ettiği ve çete üyelerine yönelik operasyonların süreceği mesajı verildi.
Eğitime Güvenlik Molası Verildi
Ülke genelinde ilan edilen sıkıyönetim kararıyla birlikte günlük hayatta da bazı kısıtlamalara gidildi. Güvenlik riskinin en üst seviyeye çıkması nedeniyle Eğitim Bakanlığı, öğrenci ve öğretmenlerin can güvenliğini sağlamak amacıyla ülke genelinde eğitime ara verildiğini duyurdu. Okulların ne zaman açılacağı konusunda ise güvenlik değerlendirmelerinin ardından yeni bir açıklama yapılacağı belirtildi.
Guatemala yasalarına göre sıkıyönetim ilanı; güvenlik güçlerinin arama, el koyma ve gözaltı yetkilerini genişletirken, toplantı ve gösteri yürüyüşü gibi bazı anayasal hakların askıya alınabilmesine imkan tanıyor. Hükümet, bu süreci çetelerin etkisini kırmak ve kamu düzenini tam anlamıyla tesis etmek için kullanacağını ifade ediyor.
