ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'a yönelik ısrarlı söylemleri ve satın alma talepleri sürerken, Danimarka basınında yer alan tarihi bir belge, olası bir askeri müdahale durumunda ordunun hareket planını gözler önüne serdi.
Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olan Grönland üzerindeki jeopolitik gerilim, tarihi askeri protokollerin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Danimarka'nın önde gelen medya kuruluşlarından Berlingske, ülke gündemine oturan çarpıcı bir habere imza attı. Habere göre, Danimarka ordusu, ABD'nin Grönland'a yönelik olası bir askeri müdahalesi durumunda, merkezi hükümetten herhangi bir talimat beklemeksizin askeri anlamda derhal karşılık verme yetkisine sahip.
Gazete, bu yetkinin dayanağı olarak 1952 yılında, İkinci Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında alınan kritik bir kararı işaret etti. Soğuk Savaş'ın ayak seslerinin duyulduğu o dönemde, Danimarka ordusunun hazırlıksız yakalanmaması ve ani saldırılara karşı refleks gösterebilmesi amacıyla hazırlanan bu karar, ulusal topraklara yönelik bir tehdit anında devreye giren otomatik bir savunma mekanizmasını içeriyor.
Saldırı Anında Savaş İlanı Beklenmeyecek
Ortaya çıkan belgeye göre, Danimarka Silahlı Kuvvetleri, ulusal egemenlik alanlarına yönelik fiili bir saldırı gerçekleşmesi durumunda, resmi bir savaş ilanını bekleme zorunluluğunda değil. Protokol, sahadaki askeri unsurlara, saldırı anında inisiyatif kullanarak anında karşılık verme emri veriyor. Bu durum, diplomatik süreçlerin veya başkent Kopenhag'dan gelecek bürokratik onayların, savunma refleksini geciktirmemesi ilkesine dayanıyor.
Belgede yer alan en dikkat çekici maddelerden biri ise komuta zincirinin güvenliği ile ilgili. 1952 tarihli kararda, Danimarka askerlerinin, 'düşman tarafından esir alınan veya başka bir şekilde etkisiz hale getirilen yetkililerden' gelen emirleri dikkate almamaları gerektiği açıkça belirtiliyor. Bu madde, olası bir işgal veya baskı altında verilebilecek 'teslim olun' veya 'ateşkes' çağrılarının, sahadaki birlikler tarafından yok sayılmasını ve direnişin sürdürülmesini garanti altına almayı amaçlıyor.
Trump: Ulusal Güvenliğimiz İçin İhtiyacımız Var
Eski defterlerin açılmasına neden olan süreç, ABD Başkanı Donald Trump'ın adaya yönelik açıklamalarıyla başladı. Trump, stratejik bir konuma sahip olan Grönland'da Rus ve Çin varlığının arttığını savunarak, bu durumun ABD için bir tehdit oluşturduğunu öne sürmüştü. 'Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland'a ihtiyacımız var' ifadelerini kullanan Trump, ABD'nin ada üzerindeki kontrolünün sadece Amerika'nın değil, Batı'nın daha geniş çıkarlarına hizmet edeceğini iddia etmişti. Trump ayrıca, Avrupa Birliği'nin (AB) güvenliği açısından da bu kontrolün gerekli olduğunu savunarak, Danimarka üzerindeki diplomatik baskıyı artırma yoluna gitmişti. Ancak Danimarka'ya bağlı özerk statüdeki Grönland yönetimi, egemenliğin devredilmesini içeren bu yaklaşımları kesin bir dille reddetmişti.
