Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD'nin Grönland üzerinde kontrol sağlama girişiminin NATO askeri ittifakının sonu anlamına geleceğini açıkladı ve Washington'a net mesajlar gönderdi.
Danimarka siyaseti ve transatlantik ilişkilerde tansiyon yükseliyor. Başbakan Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela'daki askeri operasyonun hemen ardından stratejik öneme sahip Arktik adası Grönland'ı ABD kontrolüne alma çağrısını yenilemesi üzerine sert bir çıkış yaptı. ABD güçlerinin Karakas'ta gece yarısı düzenlediği ve lider Nicolás Maduro ile eşini yakaladığı operasyon dünyada şaşkınlık yaratırken, bu durum Danimarka krallığına bağlı yarı özerk bir bölge olan ve dolayısıyla NATO'nun bir parçası sayılan Grönland'da endişeleri artırdı.
Frederiksen ve Grönlandlı mevkidaşı Jens Frederik Nielsen, Başkan'ın açıklamalarını eleştirerek bu tür adımların felaket niteliğinde sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı. Avrupalı liderler de bu konuda Kopenhag yönetimine dayanışma mesajları verdi. Danimarka televizyonuna konuşan Frederiksen, 'Eğer Birleşik Devletler başka bir NATO ülkesine askeri olarak saldırmayı seçerse, o zaman her şey durur. Buna NATO ve İkinci Dünya Savaşı'nın bitiminden bu yana sağlanan güvenlik de dahildir' ifadelerini kullandı.
İttifakın Geleceği ve 20 Günlük Süre
Başkan Trump, başkanlık geçiş sürecinde ve ikinci döneminin ilk aylarında Grönland üzerinde ABD yargı yetkisi talep etmiş ve adayı kontrol altına almak için askeri güç kullanma seçeneğini dışlamamıştı. Pazar günü gazetecilere '20 gün içinde Grönland'ı konuşalım' diyen Trump, ABD'nin yakın gelecekte bir müdahale planladığına dair korkuları derinleştirdi. Frederiksen, Trump'ın Grönland'ı istediğini söylediğinde 'ciddiye alınması gerektiğini' vurgulayarak, 'Bizim ve Grönland'ın bu şekilde tehdit edildiği bir durumu kabul etmeyeceğiz' dedi.
Trump 20 Günlük Kritik Bir Süre Verdi
Grönlandlı lider Nielsen ise düzenlediği basın toplantısında ülkesinin Venezuela ile karşılaştırılamayacağını belirtti. Halkına sakin ve birlik içinde olma çağrısında bulunan Nielsen, 'Bir gecede ülkenin ele geçirilebileceği bir durumda değiliz, bu yüzden iyi iş birliği istediğimizde ısrar ediyoruz. Durum, ABD'nin Grönland'ı basitçe fethedebileceği gibi değil' şeklinde konuştu. Siyasi analistler, Başbakan Frederiksen'in daha önce ABD'nin Grönland'ı devralması fikrini kesin bir dille reddedeceğini, ancak şimdi söylemlerin o kadar tırmandığını ve bu olasılığı kabul etmek zorunda kaldığını belirtiyor.
Arktik Bölgesindeki Stratejik Gerilim
Trump, Danimarka'nın Grönland'daki ulusal güvenlik çabalarını küçümseyerek, Danimarkalıların Arktik bölgesindeki cephaneliğine 'bir köpek kızağı daha' eklediğini öne sürdü. Florida'dan Washington'a dönerken 'Şu anda çok stratejik. Grönland'ın her yeri Rus ve Çin gemileriyle dolu' diyen Trump, ulusal güvenlik açısından adaya ihtiyaçları olduğunu ve Danimarka'nın bunu yapamayacağını savundu. Ancak uluslararası güvenlik uzmanları, Arktik'te Rus ve Çin gemilerinin bulunduğunu doğrulamakla birlikte, bu gemilerin Grönland'dan dürbünle bile görülemeyecek kadar uzakta olduğunu raporluyor.
Sosyal Medyada Paylaşılan Harita Gerilimi Artırdı
Hafta sonu eski bir Trump yönetimi yetkilisi olan Katie Miller'ın sosyal medyada paylaştığı, Grönland'ı ABD bayrağı renklerinde gösteren ve 'YAKINDA' notunu içeren harita, Danimarkalıları ve Grönlandlıları daha da öfkelendirdi. Danimarka'nın Washington Büyükelçisi Jesper Møller Sørensen, 'Danimarka Krallığı'nın toprak bütünlüğüne tam saygı bekliyoruz' diyerek tepki gösterdi.
ABD Savunma Bakanlığı, halihazırda Grönland'ın kuzeybatısında uzak bir noktada bulunan Pituffik Uzay Üssü'nü işletiyor. 1951 savunma anlaşmasıyla inşa edilen bu üs, ABD ve NATO için füze uyarısı ve uzay gözetleme operasyonlarını destekliyor. Danimarka anakarasında ise ABD ile ortaklık uzun süredir devam ediyor. Danimarkalılar Amerikan F-35 savaş uçakları satın alırken, parlamento geçen yıl ABD askeri üslerine Danimarka topraklarında izin veren bir tasarıyı onayladı. Eleştirmenler bu oylamanın egemenliği ABD'ye devrettiğini savunsa da yasa, ABD askerlerinin İskandinav ülkesindeki hava üslerine geniş erişimini sağlayan önceki askeri anlaşmayı genişletiyor.
Associated Press News
