Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, aralarında Mitsubishi Heavy Industries’in savunma ve gemi inşa iştiraklerinin de bulunduğu şirketlerin, Japonya’nın askeri kapasitesine katkı sağladıkları gerekçesiyle yaptırım kapsamına alındığı belirtildi.
Yeni düzenlemeye göre:
Çinli şirketlerin bu firmalara askeri ve çift kullanımlı (dual-use) ürün satışı yasaklandı.
Yabancı şirketler ve bireylerin de Çin menşeli bu tür ürünleri söz konusu firmalara satması engellendi.
Subaru dahil bazı şirketler izleme listesinde
Öte yandan aralarında Subaru iştiraklerinin de bulunduğu 20 Japon şirket, farklı bir kategori olan ihracat izleme listesine alındı.
Bu şirketler için:
Ürünlerin nihai kullanım amacı net şekilde belirlenemediği gerekçesi öne çıktı.
Çinli firmaların satış yapabilmesi için özel risk değerlendirme raporu hazırlaması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca karşı taraftan, ürünlerin askeri amaçla kullanılmayacağına dair taahhütname alınması gerekecek.
Krizin merkezinde Tayvan açıklamaları var
Kararın, Japonya Başbakanı **Takaiçi Sanae’nin Tayvan’a yönelik sözleri sonrası geldiği değerlendiriliyor.
Takaiçi, Kasım 2025’te Japon Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Tayvan Boğazı’nda yaşanabilecek bir krizi “ülkesinin varlığına tehdit” olarak görebileceğini ve askeri güç kullanımını değerlendirebileceğini ifade etmişti.
Bu açıklama, Tayvan’ı kendi toprağı olarak gören Çin’in sert tepkisine neden oldu.
“Stratejik belirsizlik” politikasından sapma
Uzmanlara göre Takaiçi’nin sözleri, Japonya’nın uzun süredir sürdürdüğü “stratejik belirsizlik” politikasından önemli bir sapma anlamına geliyor.
Başbakan daha sonra açıklamalarının varsayımsal olduğunu belirtse de, sözlerini geri çekmemesi krizi yatıştırmaya yetmedi.
Gerilim ekonomiden güvenliğe genişliyor
Pekin yönetimi, söz konusu açıklamaların ardından Japonya’ya protesto notası verdi. Süreçte:
Seyahat uyarıları,
Uçuş iptalleri,
Kültürel etkinliklerin engellenmesi,
İthalat kısıtlamaları
gibi adımlar gündeme geldi.
Son ihracat kontrolü kararı ise gerilimin artık ticaret ve savunma sanayi boyutunda derinleştiğini gösteriyor.
