Çin, askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin Japonya'ya ihracatını yasakladığını açıkladı. Kararın, ulusal güvenlik ve silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla alındığı bildirildi.
Çin Ticaret Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, alınan tedbirin ulusal güvenliği ve çıkarları korumak ile silahların yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası yükümlülükleri yerine getirmek amacı taşıdığı belirtildi.
Açıklamada, Çin kaynaklı ikili kullanıma sahip ürünlerin, Japonya'daki askeri son kullanıcılara ve ülkenin askeri kabiliyetlerini geliştirmeye katkı sağlayan tüm kişi ve kuruluşlara satışının yasaklandığı ifade edildi.
Bu kurallara aykırı şekilde söz konusu ürünleri tedarik eden ya da transfer eden kişi ve kuruluşların yasal sorumlulukla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuldu. Yasağın, duyuru tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği kaydedildi.
Tayvan gerilimi sonrası diplomatik kriz
İhracat yasağı, Çin ile Japonya arasında son dönemde artan diplomatik gerilimin ardından geldi. Gerilimin temelinde, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin, Çin ile egemenlik ihtilafı yaşayan Tayvan'a yönelik askeri müdahale ihtimaline ilişkin açıklamaları yer aldı.
Takaiçi, 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'te yaptığı konuşmada, Tayvan Boğazı'na yönelik olası bir müdahaleyi 'ülkesinin varlığını tehdit eden bir durum' olarak değerlendirebileceklerini ve askeri güç kullanabileceklerini ifade etmişti. Bu sözler, Tayvan'ı topraklarının parçası olarak gören Çin'in sert tepkisine neden olmuştu.
'Stratejik belirsizlik' çizgisi aşıldı
Takaiçi'nin açıklamaları, bir Japon başbakanının ilk kez Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri olarak devreye girebileceğini açıkça dile getirmesi açısından dikkat çekmişti. Bu tutum, Japonya'nın uzun süredir benimsediği 'stratejik belirsizlik' politikasından sapma olarak değerlendirilmişti.
Tepkiler üzerine Japon Başbakan, sözlerinin varsayımsal olduğunu ve gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını açıklamış, ancak ifadelerini geri almayı reddetmişti.
Kriz çok yönlü büyüdü
Pekin yönetimi, Japonya'nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi'yi Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası verdi. Ardından kriz, seyahat uyarıları, uçuş iptalleri, engellenen konserler, ithalat yasakları, siyasi polemikler ve askeri sürtüşmeler gibi birçok alana yayıldı.
Son alınan ihracat yasağı kararı, Çin-Japonya ilişkilerinde tansiyonun daha da yükselebileceğine işaret ediyor.
AA
