Çin ve Vietnam, uluslararası alanda uzun süredir krize neden olan Güney Çin Denizi üzerindeki egemenlik ihtilaflarını çözmek için önemli bir adım attı. İki ülke, deniz sınırı hatlarının çizilmesine yönelik istişareler yürütme konusunda resmi olarak mutabakata vardı.
Ortak Bildiri Yayımlandı
Vietnam Devlet Başkanı To Lam'ın 14-17 Nisan tarihleri arasında Çin'e gerçekleştirdiği ziyaretin tamamlanmasının ardından kapsamlı bir ortak bildiri yayımlandı. Metinde, ihtilaf konusu olan sulardaki sorunlara kalıcı çözüm bulunması için sınırların belirlenmesi amacıyla görüşmelere başlanacağı duyuruldu.
Taraflar yayımlanan bildiride, soruna uluslararası hukuka uygun temel bir çözüm aramakta kararlı olduklarının altını çizerek, "anlaşmazlıkları tırmandıracak, durumu daha karmaşık hale sokacak eylemlerden kaçınması gerektiği" uyarısında bulundu.
Denizciliğin Müşterek Gelişimi
Deklarasyonda, Beibu Körfezi dışında kalan sularda sınırların belirlenmesi için en kısa zamanda somut ilerleme sağlamak üzere istişarelerin yürütüleceği ifade edildi. Bölgede etkin davranış kurallarının önemine dikkat çekilerek, 2022 yılında imzalanan Tarafların Davranış Kuralları Deklarasyonu'nun tam ve etkin uygulanmasının teşvik edileceği belirtildi.
Yıllardır Süren Egemenlik Anlaşmazlığı
Söz konusu bölge, İkinci Dünya Savaşı sonrasından bu yana egemenlik ihtilaflarının merkezinde yer alıyor. Çin, 1947 yılında yayımladığı bir haritayla denizin yüzde 80'i üzerinde hak iddia ederken, yer altı kaynakları açısından zengin olan bu sularda Vietnam, Filipinler, Brunei ve Malezya da hak talep ediyor.
Tahkim Mahkemesinden Çıkan Karar
Çin'in bölgedeki tartışmalı adalarda üsler inşa etmesi ve sivil gemi filolarıyla varlık göstermesi, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD'nin de tepkisini çekiyor. Son yıllarda Filipinler ile deniz üzerinde sık sık gerilim yaşayan Pekin yönetiminin, Vietnam ile ilişkilerini yumuşatması öne çıkıyor. Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016 yılında aldığı kararda, Çin'in tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmişti.
