Çin Halk Cumhuriyeti'nde silahlı kuvvetleri hedef alan kapsamlı yolsuzluk soruşturmaları sonucunda, ülkenin iki eski savunma bakanı hakkında tarihi bir karar verildi. Çin ordusunda rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla askeri mahkemede yargılanan eski Savunma Bakanları Vey Fınghı ve Li Şangfu, idam cezasına çarptırıldı. Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (ÇHKO) en üst kademelerini sarsan bu gelişme, ülkede son yıllarda yürütülen en büyük disiplin ve tasfiye operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
İDAM CEZASI ÖMÜR BOYU HAPSE ÇEVRİLEBİLECEK
Çin Askeri Mahkemesinde görülen davada, iki eski bakanın devletin güvenliğini, askeri disiplini ve kurumların saygınlığını ihlal ederek ağır rüşvet suçu işlediklerine hükmedildi. Karara göre, sanıklara iki yıl ertelemeli idam cezası verildi. Çin kanunlarındaki mevcut infaz düzenlemelerine göre, sanıkların bu iki yıllık erteleme süresi içerisinde yeni bir suç işlememeleri durumunda cezaları, şartlı tahliye hakkı olmaksızın ömür boyu hapis cezasına çevrilecek.
Mahkeme heyeti ayrıca, Vey Fınghı ve Li Şangfu'nun siyasi haklarından ömür boyu men edilmesine ve haksız yollarla edindikleri kişisel mal varlıklarının tamamına devlet tarafından el konulmasına karar verdi.
KRİTİK ASKERİ BİRİMLERDE YOLSUZLUK İDDİALARI
Ülkede son üç yıldır sistematik olarak devam eden askeri yolsuzluk operasyonları, özellikle ordunun stratejik öneme sahip birimlerini hedef aldı. Soruşturmalar, ilk olarak 2023 yılında nükleer silah kapasitesinden ve uzun menzilli füzelerden sorumlu olan elit Roket Kuvvetleri üzerinde yoğunlaştı. Ardından 2024 yılı itibarıyla askeri donatım, ihale ve modernizasyon süreçlerini yöneten Donanım Geliştirme Dairesi de geniş çaplı incelemelere tabi tutuldu. Soruşturmaların derinleşmesiyle birlikte, geçmişte bu kritik birimlerde komutanlık görevi yürütmüş olan Vey ve Li, partiden ve ordudan ihraç edilerek askeri yargı önüne çıkarıldı.
ORDUNUN ZİRVESİNDE TARİHİ TASFİYE DALGASI
Savunma bakanlarına verilen en ağır cezalar, ordudaki daha geniş çaplı bir soruşturma dalgasının yalnızca bir parçası olarak değerlendiriliyor. Çin ordusunu yöneten Merkezi Askeri Komisyonun (MAK) en üst düzey kurmayları da bu süreçten etkilendi. Çin'in en kıdemli ikinci askeri yetkilisi konumundaki Orgeneral Hı Veydong ve Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Oramiral Miao Hua, haklarındaki yolsuzluk ve disiplin iddiaları nedeniyle ordudan ihraç edildi.
Bununla birlikte, Merkezi Askeri Komisyon Başkan Yardımcısı, ülkenin en kıdemli askeri konumundaki Orgeneral Cang Youşia ile Genelkurmay Başkanı Liu Cınli hakkında da adli ve idari soruşturmaların yürütüldüğü kamuoyuna yansıdı.
Çin yönetiminin orduda disiplini sağlama ve muharebe hazırlığını artırma hedefleri doğrultusunda yürüttüğü bu operasyonlar sonucunda, Merkezi Askeri Komisyon üyelerinin yanı sıra kuvvet karargahları ve cephe komutanlıklarının başındaki isimlerin neredeyse tamamı tasfiye edildi. Son dönemde aralarında görevdeki Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Li Çiaoming'in de bulunduğu 9 generalin Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) üyelikleri düşürüldü.
Ayrıca, eski Kara Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Han Veyguo dahil olmak üzere birçok emekli general de danışma meclisi işlevini yerine getiren Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (ÇHSDK) üyeliğinden çıkarıldı. Uluslararası gözlemciler, ordudaki bu geniş çaplı adli sürecin Çin askeri teşkilatının yeniden yapılanma stratejisinin bir parçası olarak bir süre daha devam edebileceğini belirtiyor.
