Asya-Pasifik bölgesinde sular ısınırken Pekin yönetiminden dikkat çekici bir hamle geldi. Çin hükümeti, eski Japonya Genelkurmay Başkanı İvasaki Şigeru'ya yönelik sert yaptırım kararlarını duyurdu. Kararın gerekçesi olarak, emekli generalin Çin ile egemenlik ihtilafı içinde bulunan Tayvan hükümetinin 'fahri danışmanlığı' görevini kabul etmesi gösterildi. Bu gelişme, bölgedeki jeopolitik gerilimi yeni bir boyuta taşıdı.
Egemenlik İhlali ve Karşı Tedbirler Uygulanacak
Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, İvasaki Şigeru'nun faaliyetleri sert bir dille eleştirildi. Açıklamada, emekli generalin Tayvan'ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçı güçlerle açıkça işbirliği yaptığı vurgulandı. İvasaki'nin bu hamlesinin, tek Çin ilkesini ve Çin ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin temelini oluşturan siyasi belgelerin ruhunu ihlal ettiği belirtildi. Pekin yönetimi, bu durumu Çin'in iç işlerine müdahale ve toprak bütünlüğüne zarar verme girişimi olarak nitelendirdi.
Bakanlık, İvasaki'ye yönelik 'karşı tedbirler' uygulanacağını duyurdu. Bu kapsamda alınan yaptırım kararları doğrultusunda eski Genelkurmay Başkanı'nın Çin'deki tüm menkul ve gayrimenkul varlıkları dondurulacak. Yaptırımlar sadece mal varlıklarıyla sınırlı kalmayacak; İvasaki'nin Çin anakarası, Hong Kong ve Makau'ya giriş için vize alması da yasaklandı. Ayrıca Çin'deki şahıs ve kuruluşların İvasaki ile herhangi bir alışveriş, işbirliği veya etkinlikte bulunması kesin bir dille engellendi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, İvasaki'nin Tayvan otoritelerinin danışmanlığını kabul ederek, Çin'in temel çıkarı olan ve aşılmaması gereken bir kırmızı çizgiyi ihlal ettiğini ifade etti. Sözcü, Tokyo yönetiminin daha önce defalarca protesto edilmesine rağmen İvasaki'nin eylemlerini sürdürmesi nedeniyle bu kararın alındığını belirtti.
Japonya Başbakanının Sözleri Gerilimi Tırmandırmıştı
Pekin'in yaptırım kararı, Çin ile Japonya arasında son dönemde yaşanan diplomatik krizin hemen ardından geldi. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, 7 Kasım'da Japon Parlamentosu Diet'te yaptığı konuşmada, Tayvan Boğazı'na yönelik olası bir müdahaleyi 'ülkesinin varlığını tehdit eden durum' olarak değerlendireceğini belirtmişti. Takaiçi, askeri güç kullanabileceğine dair sinyaller vererek bölgeyi kendi toprağı olarak gören Çin'in tepkisini çekmişti.
Bu açıklamalarla birlikte ilk kez bir Japonya Başbakanı, olası bir Tayvan işgali durumunda Japonya'nın askeri olarak müdahil olabileceğine dair açık bir beyanda bulunmuş oldu. Bu durum, Japonya'nın uzun yıllardır sürdürdüğü 'stratejik belirsizlik' politikasından sapma olarak yorumlandı.
Tek Çin İlkesi ve Bölgesel Çatışma Riski
Çin ve Tayvan arasındaki anlaşmazlığın kökleri 1949 yılına dayanıyor. Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak görürken, Ada fiili bağımsızlığını sürdürüyor. Pekin yönetimi, uluslararası arenada 'tek Çin' ilkesini savunarak, Tayvan'ın diğer ülkelerle diplomatik ilişki kurmasına ve Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlarda temsil edilmesine kesinlikle karşı çıkıyor. Son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskısını artıran Çin, gerekirse güç kullanarak adayı ana karayla birleştireceği mesajını veriyor.
AA
