Çin yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri’nin aralarında Çin’in de bulunduğu 60 ekonomiye yönelik başlattığı yeni soruşturma dalgasına sert bir yanıt verdi. ABD’nin zorla çalıştırılan iş gücü gerekçesiyle başlattığı 301. bölüm soruşturması, Pekin tarafından "tek taraflı ve ayrımcı bir korumacılık" olarak nitelendirildi. Çin Ticaret Bakanlığı, Washington’ın kendi yasalarını uluslararası hukukun üzerinde tuttuğunu savunarak sürece tepki gösterdi.
Çin Ticaret Bakanlığı: "Zorla Çalıştırmaya Karşıyız"
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Pekin’in zorla çalıştırma uygulamalarına her zaman tutarlı bir şekilde karşı durduğu vurgulandı. Çin’in bugüne kadar 28 uluslararası çalışma sözleşmesini onayladığı hatırlatılan açıklamada, zorla çalıştırmayı önlemek amacıyla kapsamlı bir çalışma yasası ve düzenleme sistemi oluşturulduğu belirtildi.
Buna karşın ABD’nin 1930 tarihli Zorla Çalıştırma Sözleşmesi’ni hâlâ onaylamadığına dikkat çeken bakanlık yetkilileri, Washington’ın uluslararası kurallara bağlı kalmayı reddetmesine rağmen bu meseleyi bir manipülasyon aracı olarak kullandığını iddia etti. Açıklamada, ABD’nin bu hamlesinin gelişigüzel ve ticari engeller oluşturmaya yönelik tipik bir korumacı eylem olduğu ifade edildi.
"Küresel Tedarik Zincirinin İstikrarı Tehdit Altında"
Çin tarafı, Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) daha önce ABD’nin Çin’e uyguladığı 301. bölüm tarifelerinin örgüt kurallarını ihlal ettiğine dair kararını hatırlattı. ABD’nin bu soruşturma prosedürünü istismar ederek hatalarına yenilerini eklediği savunulan açıklamada, şu görüşlere yer verildi:
ABD, ulusal yasalarını uluslararası hukuk kurallarının üzerine koymaktadır.
Bu tutum, küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin güvenliğini ve istikrarını sarsmaktadır.
Uluslararası ticaret ve ekonomi düzenine ciddi zararlar verilmektedir.
ABD’nin Soruşturma Hamlesinin Arka Planı
Washington yönetimi, daha önce de benzer gerekçelerle soruşturmalar başlatmış ancak bu süreçler hukuki engellere takılmıştı. ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta Başkan Trump döneminde yürürlüğe konulan tarifelerin dayandırıldığı yasanın, başkana bu denli geniş bir tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti. Bu karar, binlerce şirketin ödediği vergilerin iadesi için dava açmasına yol açmış ve önceki tarifeleri hükümsüz kılmıştı.
Bu hukuki boşluğu doldurmak isteyen Washington, Mart ayında iki büyük soruşturma dalgası başlattı:
11 Mart: Çin, AB, Meksika ve Hindistan dahil 16 ekonomiye "imalat sektöründe yapısal kapasite fazlası" gerekçesiyle soruşturma açıldı.
12 Mart: Çin dahil 60 ekonomiye, zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalat yasağını uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 301. bölüm soruşturması başlatıldı.
1974 tarihli ABD Ticaret Yasası’nın 301. bölümü, ABD başkanına uluslararası yasaları ihlal eden yabancı hükümetlere karşı misilleme dahil uygun önlemleri alma yetkisi tanıyor. Ancak Pekin yönetimi, bu yetkinin küresel ticaret kurallarını ihlal etmek için bir araç olarak kullanıldığını savunuyor.
