Akdeniz kıyılarında caretta caretta ve yeşil deniz kaplumbağalarının (chelonia mydas) üreme sezonu resmen başladı. Bakanlıklar tarafından belirlenen 21 kritik yuvalama kumsalında, kaplumbağaların güvenliğini sağlamak amacıyla eylül ayı sonuna kadar gece giriş yasağı ve çeşitli kısıtlamalar uygulamaya konuldu.
Deniz Kaplumbağalarının Hassas Üreme Süreci
Türkiye'nin Akdeniz kıyıları, nesli tehlike altında olan deniz kaplumbağaları için dünya genelindeki en önemli üreme merkezlerinden biridir. Her yıl nisan sonu ve mayıs aylarında başlayan üreme sezonunda, erişkin kaplumbağalar kumsallara çıkarak yuvalarını oluşturuyor. Temmuz ayı ortasından itibaren ise yuvalarından çıkan yavruların zorlu deniz yolculuğu başlıyor. Bu biyolojik süreç, eylül ayının sonuna kadar devam eden hassas bir dönemi kapsıyor.
21 Kumsalda Gece Giriş Yasağı Uygulanıyor
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, bu yıl da üreme alanlarını koruma altına aldı. Türkiye genelindeki 21 önemli yuvalama kumsalında, ekosistemi korumak amacıyla gece giriş yasağı hayata geçirildi. Mayıs ayından eylül sonuna kadar saat 20.00 ile 08.00 arasında bu kumsallara giriş yapmak yasaklandı. Gündüz saatlerinde vatandaşların kullanımına açık olan sahiller, gece boyunca tamamen deniz kaplumbağalarının yuvalama faaliyetlerine bırakılıyor.
Koruma Altındaki Kritik Yuvalama Alanları
Türkiye'de deniz kaplumbağalarının neslinin devamı için kritik öneme sahip 21 farklı kumsal bulunuyor. Bu alanlar arasında Ekincik, Dalyan (İztuzu), Dalaman, Fethiye, Patara, Kale, Kumluca, Olimpos-Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Davultepe, Kazanlı, Akyatan, Yumurtalık ve Samandağ kumsalları yer alıyor. Özellikle Antalya sınırları içerisinde bulunan 30 kilometrelik Belek Kumsalı, hem Türkiye'nin hem de Akdeniz havzasının en büyük yuvalama alanı olma özelliğini koruyor.
Yasakları İhlal Etmenin Bedeli Ağır
Koruma tedbirleri sadece gece giriş yasağıyla sınırlı kalmıyor. Yuvalama alanlarında araçla sahile girmek, çadır kurmak, kamp yapmak, ateş yakmak ve mangal yapmak kesinlikle yasaklanmış durumda. 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde bu alanlara ve canlılara zarar verenlere ciddi yaptırımlar uygulanıyor. 2026 yılı itibarıyla deniz kaplumbağalarına, yumurtalarına veya yuvalama habitatına zarar veren gerçek kişilere 699 bin 245 liraya kadar idari para cezası uygulanırken, tüzel kişiler için bu miktar 2 milyon 97 bin liraya kadar çıkabiliyor.
