Ekonomik ve Sosyal İşlerden Sorumlu BM Genel Sekreter Yardımcısı Li Junhua, küresel ekonominin mevcut görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Li, BM tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler raporuna göre, küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,7, 2027'de ise sınırlı bir artışla yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.
Bu oranların, 2010–2019 dönemindeki pandemi öncesi yüzde 3,2'lik ortalama büyümenin belirgin biçimde altında kaldığını vurgulayan Li, söz konusu zayıf seyrin geçici değil, derin yapısal sorunların yansıması olduğunu ifade etti.
Li, küresel ekonomi üzerindeki temel baskı unsurlarından birinin zayıf yatırım performansı olduğunu belirtti. Özellikle gelişmekte olan ülkelere yönelik doğrudan yabancı yatırımların, artan jeopolitik riskler nedeniyle durgun seyrettiğine dikkat çekti.
Yapay zeka alanındaki hızlı ilerlemenin verimlilik açısından önemli bir potansiyel sunduğunu dile getiren Li, bu kazanımların birkaç büyük ekonomide yoğunlaştığını ve küresel ölçekte dengeli bir yayılım göstermediğini söyledi.
Ayrıca yüksek kamu borçlarının faiz yüklerini artırdığını belirten Li, bu durumun altyapı, beşeri sermaye ve iklim dayanıklılığı yatırımlarını baskıladığını vurguladı.
'Kararlı Adımlar Atılmazsa Düşük Büyüme Kalıcı Olabilir'
Zayıf yatırım, sınırlı politika alanı, teknolojik kazanımların dengesiz dağılımı ve artan iklim risklerinin, 2026 sonrası küresel büyüme patikasını belirleyeceğini kaydeden Li, şu uyarıda bulundu:
'Yatırımı artırmaya, dayanıklılığı güçlendirmeye ve teknolojik kazanımlara daha geniş katılım sağlamaya yönelik kararlı politika adımları atılmadığı takdirde, küresel ekonomi pandemi öncesine kıyasla kalıcı olarak daha düşük bir büyüme patikasına yerleşebilir.'
Li, küresel görünüm üzerindeki aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirterek, yeniden tırmanabilecek ticaret gerilimlerinin başlıca endişe kaynaklarından biri olduğunu söyledi. ABD ile ana ticaret ortakları arasında bazı anlaşmazlıklar azalmış olsa da, değişen ticaret ve sanayi politikalarının belirsizliği artırdığını ifade etti.
Yüksek kamu borcu ve artan borçlanma maliyetlerinin birçok ülke için risk oluşturduğunu belirten Li, sıkı finansal koşulların borç çevirme ve dış finansman baskılarını artırdığını dile getirdi.
Piyasalarda Olası Düzeltme Endişesi
Küresel hisse senedi piyasalarında aşırı değerlenme riskine de dikkat çeken Li, büyük borsa endekslerinin yapay zeka kaynaklı iyimserlik ve güçlü kar beklentileriyle rekor seviyelere ulaştığını söyledi. Ancak bu beklentilerin gerçekleşmemesi halinde küresel etkileri olan bir düzeltme yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Li, risklerin yanı sıra önemli politika fırsatlarının da bulunduğunu belirterek, para, maliye ve sanayi politikaları arasında güçlü bir eşgüdümün fiyat istikrarı ile büyüme hedefleri arasında daha sağlıklı bir denge sağlayabileceğini ifade etti.
Uluslararası düzeyde ise çok taraflı işbirliğinin yeniden canlandırılmasının, sürdürülebilir ve kapsayıcı küresel büyüme için kritik olduğunun altını çizdi.
Büyüme Bölgeler Arasında Dengesiz Seyredecek
Li, 2026'da küresel büyümenin bölgeler arasında dengesiz bir görünüm sergilemesinin beklendiğini söyledi. Doğu Asya ve Güney Asya'nın daha dayanıklı bölgeler olarak öne çıktığını belirten Li, Afrika ve Latin Amerika'da ise yapısal kırılganlıkların büyümeyi sınırlamaya devam ettiğini aktardı.
Li, Türkiye'nin GSYH büyümesinin 2026'da yüzde 3,9, 2027'de yüzde 4,1 olarak öngörüldüğünü belirterek, bunun dirençli bir iç ekonomik yapıya işaret ettiğini söyledi.
Bu iyileşmenin, enflasyondaki gerileme ve finansal koşullardaki toparlanmadan kaynaklandığını ifade eden Li, iç talep, yatırım ve imalat sanayisindeki ivmenin, dış talepteki zayıflığı büyük ölçüde telafi ettiğini vurguladı.
