Guterres, ABD ve Rusya'yı gecikmeden yeni bir nükleer silah kontrol anlaşması için müzakere masasına dönmeye çağırdı.
BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, Guterres'in şu ifadelerine yer verildi:
'Yeni START Antlaşması'nın gece yarısı itibarıyla sona ermesi, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir ana işaret ediyor. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, ABD ve Rusya'nın stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız.'
Guterres, bu durumun küresel güvenlik açısından son derece endişe verici olduğunu vurguladı.
Küresel Nükleer Stokların Büyük Bölümü ABD ve Rusya'da
ABD ve Rusya'nın, dünyadaki nükleer silah stoklarının ezici çoğunluğuna sahip olduğuna dikkat çeken Guterres, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında uygulanan nükleer silah kontrol mekanizmalarının büyük felaketleri önlemede kritik rol oynadığını belirtti. Yeni START'ın, binlerce nükleer silahın azaltılmasını sağladığını hatırlatan Guterres, bu anlaşmanın yalnızca iki ülkenin değil, tüm dünyanın güvenliğine önemli katkı sunduğunu ifade etti.
Nükleer Risk Son On Yılların En Yüksek Seviyesinde
Guterres, anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silahların kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesine çıktığı bir döneme denk geldiğine dikkat çekti.
Bu durumun küresel istikrarsızlığı artırabileceği uyarısında bulunan Guterres, şu çağrıyı yaptı:
'Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum.'
Rusya: Yükümlülükler Sona Erdi
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat'ta süresi dolan Yeni START'ın uzatılması için ABD'den karşılık alamadıklarını açıklamıştı.
Bakanlık açıklamasında, tarafların artık anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere bağlı olmadıkları belirtilerek, 'Tarafların bundan sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri' ifade edilmişti.
Yeni START Anlaşması Neyi Kapsıyordu
Yeni START Anlaşması, ABD'nin Sovyetler Birliği ile 1991'de ve Rusya Federasyonu ile 1993'te imzaladığı START 1 ve START 2 anlaşmalarının devamı niteliğinde olup, 2010 yılında yürürlüğe girmişti. Anlaşma, uzun menzilli nükleer savaş başlıkları ve bu silahları taşıyan füzelere kısıtlamalar getirerek, Washington ile Moskova arasındaki son yürürlükteki nükleer silah kontrol anlaşması olma özelliğini taşıyordu.
Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamış, ancak bu ek sürenin de bugün itibarıyla sona erdiği bildirilmişti.
Dünyada En Fazla Nükleer Silaha Sahip Ülkeler
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla dünyada en fazla nükleer savaş başlığına sahip ülkeler şöyle sıralanıyor:
Rusya: 5 bin 459 nükleer savaş başlığı
ABD: 5 bin 177 nükleer savaş başlığı
Çin: 600'ün biraz üzerinde nükleer savaş başlığı
Bu veriler, nükleer silah kontrol mekanizmalarının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
