Kurum, 'Asrın inşasında yazdığımız başarı öyküsünü, Yüzyılın Konut Projesi ve yeni hayata geçireceğimiz projelerle zirveye taşıyacağız. Türkiye Yüzyılı'nı güvenli evlerin, mutlu ailelerin ve güçlü şehirlerin yüzyılı yapacağız' dedi. Komisyon toplantısı milletvekillerinin soru ve değerlendirmeleriyle sürüyor.
Komisyon barınma hakkını insan hakları perspektifiyle ele alıyor
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Bakan Kurum'un barınma hakkı konusunda yapacağı sunumu dinlemek üzere toplandı. Komisyon Başkanı Derya Yanık, barınma hakkının sadece bir 'konut politikası' başlığı olmadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
'Barınma hakkı, insan onuruna yaraşır bir hayatın, güvenliğin, sağlığın ve toplumsal huzurun temel şartıdır.'
Yanık ayrıca, Anayasa'nın 57'nci maddesinin devlete konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alma görevini yüklediğini hatırlattı. Uluslararası belgelerde de barınma hakkının vazgeçilmez sosyal haklar arasında yer aldığına dikkat çekti. Komisyonun özellikle kırılgan gruplar, afet mağdurları, çocuklar ve dezavantajlı kesimler açısından süreci yakından izlediğini ifade etti.
Bakan Kurum erişilebilir konut beklentisi arttı
Bakan Murat Kurum, dünyada ve Türkiye'de konut talebinin son yıllarda belirgin biçimde yükseldiğini belirterek, bu artışın en önemli nedenleri arasında koronavirüs pandemisi, iklim değişikliği ve bölgesel çatışmaların yer aldığını söyledi. Kurum, iklim kaynaklı yer değiştirmelerin büyüklüğüne dikkat çekerek, 2025 yılında iklim göçmenlerinin sayısının 250 milyona yaklaştığını ifade etti. Türkiye'de ise yakın coğrafyadaki çatışmalar ve 6 Şubat depremleri gibi büyük afetlerin konut talebini doğrudan etkilediğini dile getiren Kurum, hedeflerinin net olduğunu söyledi:
'Milletimizin ev sahipliği oranını olabilecek en yüksek seviyeye çıkarmayı hedefliyoruz.'
Türk inşaat sektörü uluslararası alanda güçlü konumda
Bakan Kurum, bu hedefe ulaşmak için sosyal konut projeleri başta olmak üzere farklı araçların devreye alındığını belirtti. Türkiye'nin inşaat sektöründeki kapasitesine vurgu yapan Kurum, Türk müteahhitlerinin 137 ülkede faaliyet yürüttüğünü söyledi. Ayrıca 'En Büyük 250 Uluslararası Müteahhitlik Firması Listesi'nde 45 Türk firmasının bulunduğunu belirterek, Türkiye'nin bu alanda dünya ikincisi konumunda olduğunu kaydetti. Kurum, bu gücün özellikle afet sonrası süreçlerde sahaya hızlı yansıdığını ifade etti.
Her afette hızlı müdahale ve kalıcı konut vurgusu
Kurum, Elazığ, Malatya, İzmir ve Düzce depremleri ile Antalya ve Muğla'daki yangınlar, Karadeniz'deki sel felaketlerini hatırlatarak, afet anlarında devletin tüm kurumlarıyla sahada olduğunu söyledi.
Kurum, afet sonrası yeniden inşa süreçlerinde yalnızca konut değil, yaşamın normalleşmesi için gerekli tüm unsurların gözetildiğini belirterek, Kastamonu Bozkurt örneğinin Türkiye ve dünya için 'örnek' bir çalışma olduğunu ifade etti. Bugüne kadar 47 bin afet konutunun hızlı şekilde vatandaşlara teslim edildiğini aktardı.
6 Şubat depremleri sonrası konut üretim süreci
Kurum, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin 14 milyon vatandaşı etkilediğini belirtti. Depremde 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatan Kurum, 11 ilde hayatın durduğunu ve büyük bir ekonomik tabloyla karşılaşıldığını söyledi. Deprem sonrası üç aşamalı bir süreç yürütüldüğünü anlatan Kurum, şu adımları sıraladı: Arama kurtarma çalışmaları, Enkaz kaldırma, Geçici barınma alanlarının kurulması (çadır ve konteyner kentler) Kurum, sürecin en önemli boyutlarından birinin 'umudu inşa etmek' olduğunu ifade ederek, konut üretimine çok kısa sürede başlandığını söyledi.
Saatte 23, günde 550 konut üretildi
Bakan Kurum, depremden 15 gün sonra ilk temellerin atıldığını, 45 gün sonra ilk konutların teslim edilmeye başlandığını belirtti.
Bu süreçte ulaşılan üretim hızını 'dünyada örneği yok' sözleriyle değerlendiren Kurum:
'Saatte 23, günde 550 konut ürettik.' dedi.
Ayrıca yapılan çalışmanın yalnızca konut inşasıyla sınırlı olmadığını, altyapı, okul, sağlık tesisi ve sosyal donatı alanlarının da projelerle eş zamanlı kurulduğunu vurguladı.
Kentsel dönüşüm deprem gerçeğinin en güçlü ilacı
Depreme hazırlık konusunda kentsel dönüşümün önemini vurgulayan Kurum, bugüne kadar:
269 riskli alan
1112 rezerv yapı alanı
2 milyon 510 bin bağımsız birimin dönüşümü
gibi verilerle kapsamlı bir dönüşüm sürecinin yürütüldüğünü söyledi.
İstanbul'a ayrı bir önem verildiğini kaydeden Kurum, 'Her iki kentsel dönüşümden birini İstanbul'da yapıyoruz' ifadelerini kullandı.
Yarısı Bizden kampanyası ile 78 bin bağımsız bölüm dönüşüyor
Kurum, İstanbul'da dönüşümü hızlandırmak amacıyla başlatılan Yarısı Bizden kampanyası kapsamında 78 bin bağımsız bölümün dönüşüm sürecinin sürdüğünü belirtti.
Bu projenin, İstanbul gibi deprem riski yüksek bir şehirde hem güvenlik hem de yaşam kalitesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendirildi.
TOKİ ile 1 milyon 750 bin sosyal konut hizmete sunuldu
Sosyal konut üretiminin 'sosyal devlet' anlayışının bir parçası olduğunu vurgulayan Kurum, bugüne kadar TOKİ aracılığıyla 1 milyon 750 bin sosyal konutun vatandaşların hizmetine sunulduğunu söyledi.
Bu alandaki en büyük projelerden biri olan Yüzyılın Konut Projesi ile ise 500 bin sosyal konut hedefinin hayata geçirileceğini belirtti.
Kurum, projenin 81 ilde uygulanacağını aktararak, vatandaşların yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti.
5 milyondan fazla başvuru, kuralar Mart'ta tamamlanacak
Bakan Kurum'un verdiği bilgilere göre, Yüzyılın Konut Projesi'ne 5 milyondan fazla geçerli başvuru yapıldı.
Kurum, kuraların çekilmeye başlandığını söyleyerek:
26 ilde 96 bin 272 hak sahibinin belirlendiğini
kuraların Mart ayında tamamlanacağını
konut teslimlerinin 2027 Mart ayında başlayacağını
açıkladı.
Her keseye uygun konut üretimi sürecek
Kurum konuşmasının sonunda, yapılan çalışmaların yalnızca konut üretmekle sınırlı olmadığını ifade ederek, sürdürülebilir şehir anlayışına dikkat çekti.
'Biz sadece konut yapmıyor, sürdürülebilir bir kent ortamını milletimizin istifadesine açıyoruz.' diyen Kurum, her gelir grubuna uygun konut edindirme modellerinin devam edeceğini belirtti.
