Hakan Fidan'dan kritik mesajlar: Ateşkes korunabilir, bölgede yeni güvenlik düzeni şart
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli The National News gazetesine verdiği röportajda, İran-İsrail ateşkesi, Hürmüz Boğazı, İsrail'in bölgedeki politikaları, Suriye, Gazze ve Orta Doğu'nun geleceğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nin ardından konuşan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkesin sona erdiğine yönelik açıklamalarına rağmen İran ile varılan ateşkesin korunabileceğine inandığını söyledi.
"Ateşkesi koruma iradesi var"
İran'ın son askeri hamlelerini "misilleme" olarak değerlendiren Hakan Fidan, yaşanan gerilimin temelinde iletişim eksikliği ve yanlış anlaşılmaların bulunduğunu ifade etti. İran Dışişleri Bakanı ile yaptığı son telefon görüşmesine değinen Fidan, bu temasın kendisine yaşanan krizin arka planını daha iyi anlama fırsatı sunduğunu belirtti.
Fidan, tarafların ateşkesi sürdürme konusunda istekli olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Her iki taraf da gerçekten ateşkesi korumak ve barış anlaşmasıyla ilerlemek istiyor. Ancak iletişimsizlikler, provokasyonlar ve misillemeler nedeniyle her zaman bir kaza ihtimali vardır. Bu nedenle çok dikkatli olmak zorundayız."
Hürmüz Boğazı için "iletişim eksikliği" değerlendirmesi
Bakan Fidan, son günlerde yeniden gündeme gelen Hürmüz Boğazı konusuna ilişkin de dikkat çeken ifadeler kullandı. Boğazdan geçiş uygulamaları konusunda taraflar arasında bir yanlış anlaşılma yaşandığını düşündüğünü belirten Fidan, mevcut sorunun diplomatik temaslarla çözülebileceğine işaret etti. Fidan, gerilimin düşürülmesinin bölgesel istikrar açısından en doğru yol olduğunu söyledi.
Netanyahu hükümetine sert eleştiri
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve hükümetine yönelik sert değerlendirmelerde bulunan Hakan Fidan, yaklaşan seçim sürecine dikkat çekti. Netanyahu yönetiminin dış tehdit algısını iç siyasette kullandığını savunan Fidan, şu ifadeleri kullandı:
"Netanyahu hükümetinin politikaları sadece bizim için değil, İsrail için de bir yük. Aynı zamanda bölge ve uluslararası güvenlik açısından da ciddi bir tehdittir."
"Türkiye ile İsrail arasında çatışma nedeni yok"
Türkiye ile İsrail arasında doğrudan bir askeri çatışma ihtimaline ilişkin soruya da yanıt veren Fidan, "Açıkça bir çatışmaya girmek için bir neden yok." dedi. Fidan ayrıca, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "barış ve sağduyu lideri" olduğuna yönelik değerlendirmesine katıldığını ifade etti.
"İsrail, Suriye'deki yeni yönetimi istikrarsızlaştırmaya çalışıyor"
Suriye'deki son gelişmeleri de değerlendiren Hakan Fidan, İsrail'in bölgedeki politikalarına ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu. İsrail'in güçlü ve istikrarlı bir Suriye isteyip istemediğinden emin olmadığını belirten Fidan, Şam'daki yeni yönetimin istikrarsızlaştırılmaya çalışıldığı yönündeki soruya "Evet" yanıtını verdi. Fidan, bu değerlendirmesini İsrail'in geçmişte ve bugün bölge ülkelerine yönelik izlediği politikalara dayandırdığını söyledi.
Gazze için uluslararası topluma çağrı
Gazze'deki insani krize de değinen Dışişleri Bakanı, yardım mekanizmalarının beklenen sonucu henüz tam anlamıyla vermediğini belirtti. Fidan, özellikle gıda, ilaç ve barınma konusunda ciddi eksiklikler yaşandığını ifade ederek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
"İsrail'e, Filistinlilere daha fazla insani yardımın ulaştırılmasına izin vermesi için uluslararası toplumun daha fazla baskı yapması gerekiyor." diyen Fidan, Gazze'deki insani durumun iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.
"Türkiye arabuluculuk için en doğru konumda"
Türkiye'nin tarihsel ve diplomatik birikimi sayesinde bölgesel krizlerde önemli bir rol üstlenebileceğini belirten Fidan, Ankara'nın tüm taraflarla diyalog kurabilen az sayıdaki ülkeden biri olduğunu söyledi. "Herkesi tanıyoruz, her çatışmanın dinamiğini biliyoruz." diyen Fidan, Türkiye'nin krizlerin çözümüne katkı sunabilecek en uygun ülkelerden biri olduğunu ifade etti.
Yeni bölgesel güvenlik sistemi önerisi
Bölgede kalıcı istikrar için yeni bir güvenlik mimarisine ihtiyaç olduğunu belirten Hakan Fidan, Türkiye'nin yıl başında Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan ile birlikte yeni bir çalışma grubu oluşturduğunu açıkladı.
Bu girişimin mevcut bölgesel kuruluşların yerine geçmeyi amaçlamadığını ifade eden Fidan, daha hızlı ve etkin karar alabilen bir mekanizma oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
"Şeffaf ve samimi olmalıyız"
Irak'taki siyasi gelişmelere de değinen Fidan, bölgesel sorunların çözümü için tüm ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. İran'ın bölgedeki etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, kalıcı barışın ancak ABD ile İran arasında sağlanacak olası bir anlaşmanın ardından daha güçlü bir zemine oturabileceğini ifade etti.
Fidan, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı:
"Sorunlarımızı tanımlarken de çözüm ararken de açık, şeffaf ve samimi olmak zorundayız."
