Avustralya'da 10 Aralık tarihinde yürürlüğe giren ve dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan 16 yaş altı için sosyal medya yasağı, ilk ayında geniş kapsamlı bir etki yarattı. Ülkenin internet güvenliğinden sorumlu kurumu (eSafety Commissioner), Cuma günü yaptığı açıklamada, sosyal medya şirketlerinin yasağa uyum sağlamak amacıyla şu ana kadar yaklaşık 4,7 milyon hesabı devre dışı bıraktığını duyurdu.
Başbakan Albanese: 'Bu Bir Avustralya Gururudur'
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, düzenlenen basın toplantısında verileri değerlendirerek uygulamanın başarısına dikkat çekti. Albanese, 'Bugün bunun işe yaradığını ilan edebiliriz. Bu bir Avustralya gururudur. Dünyaya öncülük eden bir mevzuattı ve şimdi dünya genelinde takip ediliyor' ifadelerini kullandı.
Açıklanan 4,7 milyonluk rakam, yasa öncesi yapılan tahminlerin çok üzerinde gerçekleşti. Nüfus verilerine göre bu sayı, Avustralya'daki 10 ila 16 yaş arasındaki her birey için kapatılan iki hesaptan fazlasına denk geliyor. Meta, daha önce Instagram, Facebook ve Threads platformlarından yaklaşık 550 bin reşit olmayan hesabı kaldırdığını açıklamıştı. Yasak; Google'a ait YouTube, TikTok, Snapchat ve Elon Musk'ın sahibi olduğu X platformlarını da kapsıyor.
Avustralya'nın bu hamlesi uluslararası kamuoyu tarafından yakından izleniyor. Fransa, Malezya ve Endonezya benzer yasaları hayata geçireceklerini duyururken, bazı Avrupa ülkeleri ve ABD eyaletleri de Avustralya modelini tartışmaya açtı. Sosyal medya platformu Reddit, yasaya uyduğunu belirtmekle birlikte, yasağın iptali talebiyle hükümete dava açtığını bildirdi. Avustralya hükümeti ise kendini savunacağını açıkladı.
Yasa, platformların uyumsuzluk göstermesi durumunda 49,5 milyon Avustralya dolarına (33 milyon ABD doları) varan cezalar öngörüyor. Ancak düzenleme kapsamında çocuklar veya ebeveynler herhangi bir cezai yaptırımla karşı karşıya kalmıyor.
Denetim Zorlukları ve 'Hız Sınırı' Benzetmesi
Yasağın uygulanabilirliği konusundaki eleştiriler devam ederken, eSafety Komiseri Julie Inman Grant, bazı reşit olmayan hesapların hala aktif olduğunu ve tam uyumdan bahsetmek için henüz erken olduğunu belirtti. Grant, eleştirilere şu benzetmeyle yanıt verdi:
'Güvenlik yasalarının her bir ihlali ortadan kaldırmasını beklemiyoruz. Eğer öyle olsaydı, insanlar hız yaptığı için hız sınırları başarısız sayılır veya çocuklar bir şekilde alkole ulaşabildiği için içki kısıtlamaları işe yaramaz kabul edilirdi.'
Yetkililer, yasağın yürürlüğe girmesinden önce bazı küçük sosyal medya uygulamalarının indirilme oranlarında artış yaşandığını, ancak bunun sürdürülebilir bir kullanıma dönüşmediğini belirtti. Yasağın gençler üzerindeki uzun vadeli etkilerini izlemek amacıyla ruh sağlığı uzmanlarıyla birlikte bir çalışma yürütüleceği bildirildi.
