AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının korunması ile tüketici memnuniyetinin en üst düzeye çıkarılması hedefiyle çalışmalar sürdürülüyor.
Bu kapsamda, ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olan motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe, hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışılığın önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması amacıyla yönetmelik taslağı hazırlandı.
Taslakla, taşıt kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor. Bu doğrultuda, işletmeler ve kiralanan taşıtlar için belirli standart ve kurallar getiriliyor.
Şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, sözleşme şartlarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesiyle, tüketicinin daha etkin korunması amaçlanıyor. Taslak, sektörde adil rekabet ortamının tesis edilmesini hedeflerken, bireysel tüketicilere yönelik kiralamaları kapsıyor. İşletmelere yapılan ve uzun süreli kiralamalar ise düzenleme dışında tutuluyor.
Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak
Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralayan her işletmenin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, iş yerinin ikamet ya da başka bir ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması ve vergi mükellefi olması gerekecek.
Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması şartı aranacak.
Bu kapsamda, kiralama faaliyetleri ile kiralanan taşıtların takibi ve kontrolü amacıyla Bakanlık tarafından Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yapılacak.
Çevre dostu araçlara zorunlu pay
Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak için kiralanacak araçlara yaş, kilometre ve çevresel standartlar getirilecek.
Klasik taşıtlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerinde veya 5 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin, kendilerine ait olmak üzere en az 5'i kendi mülkiyetinde toplam 10 araçtan oluşan bir filoya sahip olması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için, biri Türkiye'de üretilmiş olmak kaydıyla, en az 2 hibrit veya elektrikli aracın filoda yer alması zorunlu olacak. Böylece çevre dostu ulaşım teşvik edilirken, yerli üretim de desteklenecek.
Depozito ve iptal kuralları netleşiyor
Taslak, sözleşme ve ödeme süreçlerinde yaşanan mağduriyetleri önlemeye yönelik önemli düzenlemeler içeriyor. Buna göre, alınabilecek depozito tutarı sınırlandırılacak.
1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar açık şekilde belirlenecek.
Taşıtın iade edilmesini izleyen 7 gün içinde depozitonun iade edilmesi zorunlu olacak. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal hakkı tanınacak.
Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak.
Bakımı yapılmayan araç kiraya verilemeyecek
Mevsim şartlarının gerektirdiği dönemlerde, kiracının talebi halinde kış lastiği sağlanması zorunlu olacak. Periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçlar kiraya verilemeyecek.
Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek, kiracının sigorta ve kaskodan yararlanması ek ücrete veya şarta bağlanamayacak. İşletmelere, hasar ve arıza durumlarında kiracının kolayca ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı kurma yükümlülüğü getirilecek.
Mahkeme kararı olmaksızın, işletme ile kiracının anlaşması dışında 'değer kaybı' adı altında ücret talep edilmesi engellenecek.
Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve hızlı geçiş sistemi (HGS) işletme tarafından bedelsiz sağlanacak.
Yetki belgesi olmayan ilan veremeyecek
İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek.
Mevcut işletmelerin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için 1 Ocak 2027'ye kadar süre tanınacak.
