Bölgede ışık kirliliğini azaltmak ve yavru deniz kaplumbağalarının doğal yön bulma davranışını korumak için sahil hattındaki beyaz ışık yayan sistemler, kırmızı LED aydınlatmalarla değiştirilmeye başlandı.
Caretta carettalar için ışık kirliliğine karşı yeni önlem
Akdeniz Elektrik Dağıtım AŞ (AEDAŞ) ile Deniz Kaplumbağaları, Akdeniz Fokları ve Kum Zambakları Kıyı Koruma Derneği (DEKAFOK) işbirliğinde hayata geçirilen proje kapsamında, Manavgat sahilinde yaklaşık 1 kilometrelik alanda dönüşüm gerçekleştirildi.
Çalışma çerçevesinde, sahil boyunca yer alan 26 direkteki toplam 27 armatür, yavruların denize ulaşmasını zorlaştıran beyaz ışık yerine, doğaya daha uyumlu kırmızı LED sistemlerle yenilendi.
Amaç: Yavruların yanlış yöne gitmesini önlemek
Uzmanlara göre caretta caretta yavruları yumurtadan çıktıktan sonra doğal olarak ufuk çizgisindeki en parlak ışığa, yani normal şartlarda denize yöneliyor. Ancak sahil bölgelerindeki yoğun beyaz ışık, yavruların yönünü şaşırmasına neden olabiliyor.
Bu durum, yavruların deniz yerine kara içine yönelmesine, susuz kalmasına, araç çarpmasına ya da yırtıcılarla karşılaşmasına yol açarak yaşam şansını ciddi şekilde azaltıyor.
Kırmızı LED sistemi neden önemli?
Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Sert, kırmızı ışığın caretta caretta yavruları tarafından büyük ölçüde algılanmadığını belirterek, bu sistem sayesinde yavruların doğal rotalarını koruyabildiğini ifade etti.
AEDAŞ: Doğaya karşı sorumluluk bilinciyle hareket ediyoruz
AEDAŞ Manavgat Bölge Müdürü Muhammed Yahya Sancar, projeyle yalnızca teknik bir dönüşüm değil, aynı zamanda çevresel sorumluluk anlayışı ortaya koyduklarını belirtti.
Sancar, kurulan sistemlerin gün ışığına duyarlı şekilde çalıştığını, yalnızca hava karardıktan sonra devreye girdiğini ve özellikle yavrulama dönemi boyunca aktif olacağını söyledi.
Yuvalama ve hayatta kalma oranlarında artış bekleniyor
Sahilde uygulanan yeni aydınlatma modeli sayesinde yalnızca mevcut yavruların değil, gelecekte bölgedeki yuva sayısının da artabileceği düşünülüyor.
Çevre koruma uzmanları, insan faaliyetleri nedeniyle baskı altında olan caretta carettaların korunması için bu tür yerel uygulamaların Türkiye kıyılarında yaygınlaştırılmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Türkiye’nin Akdeniz kıyıları kritik önemde
Türkiye, Akdeniz havzasında caretta carettaların önemli yuvalama alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle Antalya, Muğla ve Mersin kıyıları, her yıl binlerce deniz kaplumbağasının yumurta bıraktığı bölgeler arasında yer alıyor.
