Avrupa Komisyonu, Ukrayna'nın 2026 ve 2027 yılları arasındaki finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, dondurulmuş Rus varlıklarının teminat olarak kullanılacağı tartışmalı bir planı resmen üye ülkelere sundu. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen tarafından açıklanan ve 'tazminat kredisi' olarak adlandırılan mekanizma, Ukrayna'nın savunma ve bütçe açıklarını kapatmak için ihtiyaç duyduğu yaklaşık 137 milyar avroluk kaynağın önemli bir kısmını sağlamayı hedefliyor. Plana göre, Avrupa bankalarında (büyük çoğunluğu Belçika merkezli Euroclear'da) tutulan Rusya Merkez Bankası'na ait dondurulmuş varlıkların nakit bakiyeleri, Ukrayna'ya verilecek kredinin finansmanında kullanılacak. Kredinin geri ödemesi ise Rusya'nın gelecekte ödemesi beklenen savaş tazminatlarına endekslenecek; yani Rusya tazminat ödeyene kadar borç, dondurulmuş varlıklar üzerinden finanse edilecek.
Belçika'dan 'Hukuki Risk' İtirazı ve B Planı
Dondurulmuş Rus varlıklarının büyük bir kısmına ev sahipliği yapan Belçika, önerilen plana yönelik ciddi çekincelerini dile getirdi. Belçika Başbakanı ve maliye yetkilileri, bu varlıkların aktif olarak kullanılmasının Euroclear'ı Rusya tarafından açılabilecek uluslararası davalarla ve mali misillemelerle karşı karşıya bırakabileceğini savunuyor. Brüksel yönetimi, tek bir üye ülkenin bu denli büyük bir riskin altına girmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, AB'nin ortak borçlanma yoluyla fon sağlamasını daha güvenli bir alternatif olarak görüyor. Avrupa Komisyonu, bu endişeleri gidermek amacıyla üye ülkelerin ortak borçlanmaya gitmesini (Eurobond benzeri) içeren ikinci bir seçeneği de masaya koydu.
Aralık Zirvesi Kritik Dönemeç Olacak
Ursula von der Leyen, sunulan iki seçeneğin de Ukrayna'nın barış görüşmelerine 'güçlü bir konumda' oturmasını sağlayacağını vurguladı. Komisyonun önerisi, Kiev'in 2026 baharında karşılaşabileceği nakit krizini önlemeyi amaçlarken, AB liderlerinin nihai kararı 18-19 Aralık tarihlerinde yapılacak zirvede vermesi bekleniyor. Rusya ise dondurulmuş varlıkların herhangi bir şekilde kullanılmasını 'hırsızlık' olarak nitelendirerek sert karşılık vereceği tehdidinde bulunuyor.
