Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelerde "tarafsız bir arabulucu" rolü üstleneceği yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti. Kıbrıs’ın Limasol kentinde düzenlenen gayriresmî dışişleri bakanları toplantısında konuşan Kaja Kallas, Birliğin net bir şekilde Ukrayna'nın yanında yer aldığını belirterek, bu pozisyonun "tarafsızlık" ile bağdaşmayacağını vurguladı.
"Avrupa Tarafsız Olamaz"
Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Kaja Kallas, AB’nin Moskova ile Kiev arasında özel bir temsilci üzerinden müzakere yürüteceği spekülasyonlarına son noktayı koydu. Kaja Kallas, "Bir şey çok net: Avrupa, Rusya ile Ukrayna arasında asla tarafsız bir arabulucu olmayacak çünkü biz Ukrayna'nın tarafındayız ve kendi güvenlik çıkarlarımızı savunuyoruz" ifadelerini kullandı.
AB'nin süreçteki rolünün ABD ile rekabet etmek değil, mevcut diplomatik çabaları "tamamlayıcı" nitelikte olduğunu belirten Kallas, Washington'ın ele almadığı spesifik konulara odaklanacaklarını ifade etti.
Kiev'in Beklentileri ve Diplomasi Arayışları
Toplantıya katılan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, AB’den somut ve uygulanabilir adımlar beklediklerini dile getirdi. Sybiha, tek bir kişiyi arabulucu olarak seçmek yerine, Avrupa'nın ortak bir sesle hareket ederek Zaporijya nükleer santralinin silahsızlandırılması ve insani koridorlar gibi kritik meselelere odaklanması gerektiğini belirtti.
Bu gelişmelerin gölgesinde, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun barış sürecinin yeniden başlayabileceğine dair sinyalleri, diplomasi trafiğinin önümüzdeki günlerde yoğunlaşabileceğini gösteriyor.
AB’nin "Kırmızı Çizgileri" ve Ortak Tutum Belgesi
Özel temsilci tartışmalarının yerini, AB’nin müzakere masasında Rusya’ya karşı sunacağı ortak tutum belgesi hazırlığı aldı. Kaja Kallas tarafından güncellenen ve Rusya'nın uyması gereken şartları içeren bu gizli taslakta şu kırmızı çizgiler öne çıkıyor:
-Toprak Bütünlüğü: Rus işgali altındaki Ukrayna topraklarının kesinlikle tanınmaması.
-Güvenlik: Sabotaj, siber saldırılar, seçim müdahaleleri ve hava sahası ihlallerinin durdurulması.
-Tazminat ve İade: Savaş tazminatlarının ödenmesi, kaçırılan Ukraynalı çocukların geri verilmesi ve gazetecilerin serbest bırakılması.
-Askeri Çekilme: Rus askerlerinin Gürcistan ve Moldova'dan çekilmesi.
-Silahsızlanma: Rusya’nın yeniden silahlanma kapasitesine kısıtlamalar getirilmesi.
Kremlin'in Gözdağı ve Diplomasiye Etkisi
Müzakere beklentilerine karşın, Rusya’nın Kiev’deki sivil yerleşimlere ve enerji altyapısına yönelik yoğun saldırıları devam ediyor. Kremlin'in, Kiev’deki yabancı diplomatlara yönelik "şehri terk edin" uyarısı, AB ülkeleri tarafından "savaş suçunun ilanı" olarak nitelendirildi. Kaja Kallas, Rusya’nın bu hamlelerinin aslında barışla ilgilenmediğinin bir kanıtı olduğunu belirterek, "Savaşın dinamikleri Ukrayna lehine değişiyor. Rusya askerî, ekonomik ve diplomatik açıdan savunmaya geçmiş durumda," dedi.
AB, Rusya'nın bu tehditlerine karşı büyükelçileri dışişleri bakanlıklarına çağırarak resmi protesto notaları verdi. Birliğin, bu süreçteki stratejisini "tarafsız arabulucu" olmaktan ziyade, Ukrayna'nın elini güçlendiren ve şartlarını ortaya koyan güçlü bir "taraf" olmak üzerine kurguladığı görülüyor.
