Türkiye'nin havacılık tarihindeki en önemli adımlarından biri olan milli muharip uçak projesi kapsamında geliştirilen KAAN, Amerika Birleşik Devletleri'nde siyasi bir girişimin gündem maddesi oldu. ABD Temsilciler Meclisi Demokrat Üyesi Dina Titus, Türkiye'nin milli savaş uçağında kullanılması planlanan F110 motoru ve ilgili entegrasyon teknolojilerinin satışını durdurmak amacıyla ABD Kongresi'ne ortak bir ret tasarısı sundu.
Yunanistan basınında yer alan yasa tasarısı metnine göre hamle, ABD yönetiminin Silah İhracat Kontrol Yasası uyarınca 24 Haziran'da Kongre'ye sunduğu resmi bildirimi doğrudan hedef alıyor. İlgili kanun maddesi gereğince, büyük ölçekli yabancı askeri satışların yürürlüğe girebilmesi için Kongre'ye resmi bildirim yapılması yasal bir zorunluluk taşıyor.
Sadece Motor Değil Teknik Bilgi Transferi de Hedefte
Kongre'ye sunulan tasarı, yalnızca F110 motoru paketinin fiziki olarak Türkiye'ye teslimatını engellemekle kalmıyor. Aynı zamanda KAAN savaş uçaklarının motor entegrasyonu, kurulumu, harici modifikasyonları, kalifikasyon süreçleri, montajı ve test aşamalarını desteklemek için gerekli olan savunma hizmetleri ile teknik verilerin aktarımını da tamamen yasaklamayı öngörüyor.
Türkiye, KAAN projesinin ilk prototiplerinde ve erken üretim aşamasında havacılık alanında kendini kanıtlamış olan General Electric üretimi bu motorları kullanmayı planlıyor. Nihai hedef tamamen yerli motor üretimi olsa da projenin takvime uygun ilerleyebilmesi için bu tedarik sürecinin kesintisiz sürmesi büyük önem taşıyor. Tasarı ise doğrudan bu operasyonel teknik destek paketini bloke etmeyi amaçlıyor.
Tasarının Yasalaşma İhtimali Düşük Görülüyor
Ortak ret tasarısı, resmi bildirimi yapılmış bir silah satışını durdurmak amacıyla ABD Kongresi tarafından kullanılan hukuki bir denetim mekanizması işlevi görüyor. Ancak sadece tasarının sunulmuş olması, yasal satış sürecini otomatik olarak durdurmuyor; yalnızca kanunlar çerçevesinde Kongre inceleme sürecini başlatıyor.
Satışın hukuken tamamen engellenebilmesi için tasarının hem Temsilciler Meclisi hem de Senato tarafından onaylanması, ardından da ABD Başkanı Trump'ın imzasıyla yasalaşması gerekiyor. Olası bir başkanlık vetosu durumunda ise Kongre'nin bu vetoyu geçersiz kılacak üçte ikilik çoğunlukla karar alması şart. Başkent Washington'daki mevcut siyasi dengeler ve bu spesifik silah satışına karşı geniş tabanlı, iki partili güçlü bir muhalefetin bulunmaması göz önüne alındığında, tasarının yasalaşma ihtimali savunma uzmanları tarafından oldukça düşük değerlendiriliyor.
