Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri hamlelerin ardından Orta Doğu’da gerilim hat safhaya ulaşırken, bölge ülkeleri topyekun bir krizi önlemek adına kapsamlı bir diplomasi trafiği başlattı. Uluslararası kaynaklardan edinilen bilgilere göre; Katar, Pakistan, Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan, Washington ve Tahran yönetimleri arasındaki çatışma ortamını sonlandırmak amacıyla diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı. Arabulucu ülkelerin, tarafları yeniden müzakere masasına döndürmek ve nükleer anlaşma sürecini canlandırmak için yoğun bir çaba sarf ettiği belirtiliyor.
Bölgesel Aktörlerden Yoğun Telefon Trafiği
Diplomatik kaynaklar, arabuluculuk sürecinde yer alan üst düzey yetkililerin gerilimi azaltmak amacıyla 8 Temmuz Çarşamba günü hem ABD hem de İranlı muhataplarıyla çok sayıda telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini öne sürdü. Sürece dahil olan bölgesel bir yetkili, yürütülen diplomasi trafiğinin temel amacının öncelikle her iki tarafla da askeri gerilimi düşürme konusunda ortak bir mutabakata varmak olduğunu ifade etti. Bu doğrultuda, teknik ekiplerin bir araya geleceği yeni bir müzakere turu için takvim belirlenmeye çalışılıyor. Türkiye'nin de bölgedeki istikrarı koruma vizyonu doğrultusunda bu yapıcı diyalog zeminine katkı sunduğu belirtiliyor.
İslamabad Mutabakatı ve Kritik 60 Günlük Süreç
ABD ile İran arasındaki gerilimi kalıcı olarak sonlandırma girişimleri yeni değil. İki ülke, askeri hareketliliği durdurmak ve diplomatik bir çözüm yolu bulmak amacıyla 14 Haziran’da İlsamabad Mutabakatı’na imza atmıştı. Nihai bir anlaşmaya varılması için taraflara 60 günlük bir müzakere süresi tanıyan bu mutabakat, bölgedeki barış umutlarını yeşertmişti. Ancak ABD ordusunun 8 Temmuz’da İran unsurlarına karşı yeni operasyonlar başlatması ve İran’ın da bu adımlara misilleme olarak komşu ülkelerdeki ABD üslerini hedef alması, süreci ciddi bir çıkmaza sürükledi.
Washington'da Ulusal Güvenlik Zirvesi
Yaşanan son gelişmelerin ardından ABD yönetiminin, Orta Doğu’daki askeri durum ve ileriye dönük diplomatik yol haritasını değerlendirmek üzere en üst düzey ulusal güvenlik ekibiyle acil bir toplantı gerçekleştirdiği bildirildi. Beyaz Saray kaynakları, Washington yönetiminin yaşanan askeri tırmanmaya rağmen nükleer hususlarda diplomatik bir çözüm bulma kararlılığını koruduğunu ve teknik düzeydeki görüşmelerin arka planda devam ettiğini iddia ediyor. Bölgesel arabulucular ise askeri hamlelerin gölgesinde kalıcı bir barışın sağlanabilmesi için taraflara itidal çağrılarını yinelemeyi sürdürüyor.
