Savunma bütçesi, ABD'nin küresel askeri stratejisini şekillendiren kritik düzenlemelerin yanı sıra Suriye yaptırımlarını içeren Sezar Yasası'nın yürürlükten kaldırılmasını da kapsıyor.
ABD Senatosu Genel Kurulu'nda yapılan oylamada tasarı, 77 'evet' oyuna karşılık 20 'hayır' oyuyla kabul edildi. Böylece 3 bin 86 sayfadan oluşan savunma bütçesi, daha önce onaylandığı Temsilciler Meclisi'nin ardından Senato'dan da geçerek Başkan Donald Trump'ın imzasına sunuldu. Beyaz Saray kaynakları, Trump'ın tasarıyı kısa süre içinde imzalamasının beklendiğini belirtiyor.
Rusya ve Çin rekabeti bütçenin merkezinde
901 milyar dolarlık savunma bütçesinde en dikkat çeken başlıklardan biri, ABD'nin Rusya ve Çin ile askeri ve teknolojik rekabetini güçlendirmeye yönelik düzenlemeler oldu. Tasarı kapsamında, Rusya-Ukrayna savaşı çerçevesinde Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi için yaklaşık 400 milyon dolarlık savunma desteği ayrıldı. Bu destekle, Ukrayna ordusu için silah ve askeri ekipman tedarik eden ABD'li şirketlere ödeme yapılması öngörülüyor.
Bütçe ayrıca Pentagon'un Avrupa'da görev yapan ABD askerlerinin sayısının 76 binin altına düşürülmesini engelleyen bir düzenleme içeriyor. Bu adımın, NATO'nun doğu kanadında caydırıcılığı artırmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
Öte yandan NDAA, Amerikalı bireyler ve ABD şirketlerinin Çin ile hassas teknoloji içeren tüm ticari ve finansal işlemlerini Hazine Bakanlığı'na bildirmesini zorunlu kılıyor. Savunma bütçesi kapsamında yer alan 'Biyogüvenlik Yasası' ise bazı Çinli biyoteknoloji şirketlerinin federal fonlardan yararlanmasını yasaklıyor.
Tayvan ve Filipinler'e milyarlarca dolarlık destek
2026 savunma bütçesi, Asya-Pasifik bölgesinde ABD'nin müttefiklerine yönelik askeri destekleri de artırıyor. Tasarı, Tayvan'a 1 milyar dolarlık savunma fonu sağlanmasını öngörürken, Filipinler'e ise 1,5 milyar dolarlık askeri ve güvenlik desteği ayrılmasını kapsıyor. Bu adımların, Çin'in bölgedeki askeri etkisine karşı denge oluşturmayı amaçladığı ifade ediliyor.
Sezar Yasası kaldırılıyor
Tasarıdaki en önemli düzenlemelerden biri ise 2019 yılında yürürlüğe giren ve Suriye'ye yönelik ağır yaptırımlar içeren Sezar Suriye Sivil Koruma Yasası'nın kaldırılması oldu. NDAA'ya eklenen hükümle birlikte, tasarının yasalaşması halinde Sezar Yasası resmen yürürlükten kalkacak.
Yaptırımların kaldırılması belirli şartlara bağlanırken, ABD Başkanı'nın bu sürece ilişkin ilk raporunu 90 gün içinde, ardından dört yıl boyunca her 180 günde bir Kongre'nin ilgili komitelerine sunması gerekiyor. Sezar Yasası, Beşşar Esed yönetimindeki Suriye'nin ekonomik toparlanmasını engellemek amacıyla hayata geçirilmişti.
Yasanın kaldırılmasının, mart ayında kurulan Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetiminin desteklenmesi kapsamında, ülkeye yabancı yatırım ve insani yardımların geri dönüşünü kolaylaştırması bekleniyor.
İsrail'e askeri destek devam ediyor
2026 savunma bütçesi, İsrail'e yönelik askeri desteğin sürdüğünü de ortaya koyuyor. Tasarı, Demir Kubbe ve Davud'un Sapanı gibi İsrail'in yoğun şekilde kullandığı füze savunma sistemlerinin tam finansmanını içeriyor. Metinde ayrıca, ABD'nin İsrail'in savunma sanayisi ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasitede olup olmadığının düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Irak'a yönelik eski askeri yetkiler kaldırıldı
Öte yandan NDAA, Irak'a karşı 1991 ve 2002 yıllarında alınan Askeri Güç Kullanma Yetkisi (AUMF) kararlarını da yürürlükten kaldırıyor. Bu adım, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri yetkilendirmelerini güncelleme çabası olarak değerlendiriliyor.
