Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, Colorado eyaletinde bulunan ve dünya genelinde atmosfer bilimleri alanında en önemli kurumlardan biri olarak kabul edilen Ulusal Atmosferik Araştırma Merkezi (NCAR) için fesih sürecini başlattı. Beyaz Saray yetkilileri, merkezin iklim değişikliği konusundaki çalışmalarını 'iklim alarmizmi' olarak nitelendirerek, kurumun mevcut yapısının dağıtılacağını duyurdu. Bütçe direktörü tarafından yapılan açıklamada, laboratuvarın kapsamlı bir inceleme altında olduğu ve hava durumu araştırmaları gibi hayati faaliyetlerin başka bir birime veya konuma taşınacağı belirtildi.
Beyaz Saray'dan 'İdeolojik Harcama' Suçlaması
NCAR'ın kapatılma gerekçesi olarak kamu kaynaklarının 'frivol' ve ideolojik amaçlar için harcanması gösteriliyor. Beyaz Saray yetkilileri, merkezin yürüttüğü bazı projeleri 'woke' ideolojisiyle bağdaştırarak eleştirdi. Özellikle Yer Bilimleri Merkezi bünyesinde yürütülen kapsayıcılık odaklı çalışmalar ile hava kirliliğinin kaynağını petrol ve gaz operasyonlarına dayandıran araştırmalar, vergi mükelleflerinin parasının boşa harcandığı gerekçesiyle hedef alındı. Yönetim, bu adımın kurumu asıl kuruluş amacına döndürmeyi hedeflediğini savunuyor.
Bilim Dünyasında 'Sledgehammer' Şoku
Bilim insanları, NCAR'ın dağıtılmasını gezegenin işleyişine dair bilimsel anlayışı bir arada tutan kilit taşına balyozla vurmaya benzetiyor. İklim bilimciler, bu laboratuvarın dünya genelindeki araştırmacılar için bir 'ana gemi' işlevi gördüğünü ifade ediyor. NCAR, kasırgaların içine uçan bilim insanlarından yeni radar teknolojileri geliştiren meteorologlara kadar çok geniş bir teknik kadroya destek veriyor. Ayrıca dünyanın en büyük topluluk iklim modeline ev sahipliği yapması, kurumun küresel çaptaki etkisini artırıyor. Bu kararın, atmosfer fiziği ve kodlama süreçlerini de sekteye uğratmasından endişe ediliyor.
Hava Durumu Tahminleri ve Doğal Afet Riskleri
NCAR bünyesinde yürütülen çalışmalar sadece akademik düzeyde kalmayıp, doğrudan halk sağlığı ve güvenliğini ilgilendiriyor. Merkez; yangınlar, sel baskınları ve şiddetli fırtınalar gibi doğal afetlere karşı erken uyarı sistemleri geliştirilmesi için veri sağlıyor. Kurumun dağıtılmasıyla birlikte, ABD'nin diğer devletlere karşı bilimsel keşif alanındaki rekabet avantajını kaybedebileceği yönünde uyarılar yapılıyor. Laboratuvar bünyesinde çalışan yaklaşık 830 personel ve ortak üniversitelerdeki yüzlerce programın bu karardan nasıl etkileneceği ise henüz netlik kazanmadı.
Colorado'da Siyasi Tepkiler ve Geçmiş Örnekler
Eyalet yönetimi ve Kongre üyeleri, kararın hem Colorado hem de ülke geneli için yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini savunuyor. NCAR'ın İkinci Dünya Savaşı sonrası meteoroloji ve güneş gözlemlerine artan ilginin bir sonucu olarak kurulduğunu hatırlatan yetkililer, merkezin kapatılmasını 'misilleme amaçlı ve tehlikeli' bir adım olarak tanımlıyor. Benzer bir durum kısa süre önce eyaletteki başka bir laboratuvarda da yaşanmış, Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı'nın adı 'Rockies Ulusal Laboratuvarı' olarak değiştirilerek rüzgar ve güneş enerjisi odağı daraltılmıştı.
Ulusal Bilim Vakfı ve Konsorsiyum Yönetimi
Ulusal Bilim Vakfı (NSF) adına 130'dan fazla kolej ve üniversiteden oluşan kar amacı gütmeyen bir konsorsiyum tarafından yönetilen NCAR, 1980'lerden bu yana iklim araştırmalarına verilen önemin artmasıyla bütçesini iki katına çıkarmıştı. Konsorsiyum başkanlığı, merkezin dağıtılmasının ulusun şiddetli hava olaylarına karşı hazırlık yapma kabiliyetini gerileteceğini ifade ediyor.
Associated Press
