ABD Başkanı Donald Trump, dünya ekonomisini yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Trump, tüm ülkelerden gelen ithal ürünlere uygulanacak olan yüzde 10 oranındaki küresel gümrük vergisi kararını onayladığını duyurdu. Bu hamle, küresel ticaret dengelerini değiştirecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
Karar Truth Social Üzerinden Duyuruldu
Başkan Trump, karara ilişkin ilk açıklamayı kendi sosyal medya platformu olan Truth Social hesabı üzerinden yaptı. Paylaşımında, 'Tüm ülkelere yönelik küresel yüzde 10'luk bir gümrük vergisini az önce imzalamış olmaktan büyük onur duyuyorum' ifadelerini kullanan Trump, yeni tarifelerin neredeyse anında uygulamaya konulacağını belirtti.
1974 Ticaret Yasası Yetkisi Kullanıldı
Beyaz Saray tarafından yapılan resmi açıklamada, Trump'ın bu kararı alırken 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesi uyarınca sahip olduğu yetkiyi kullandığı vurgulandı. Söz konusu madde, ABD başkanına uluslararası ödeme dengesi sorunlarını çözmek amacıyla ek vergiler ve özel ithalat kısıtlamaları getirme hakkı tanıyor.
Yeni düzenlemeye göre, ABD'ye ithal edilen ürünlere 150 gün süreyle yüzde 10 oranında geçici bir vergi uygulanacak. Uygulama, 24 Şubat tarihinden itibaren resmen yürürlüğe girecek.
Hangi Ürünler Vergiden Muaf Tutulacak?
Yüzde 10'luk bu genel gümrük vergisi kararına rağmen, stratejik öneme sahip bazı ürün grupları kapsam dışında bırakıldı. Beyaz Saray'ın listesine göre vergiden muaf tutulan kalemler şunlar:
- Kritik mineraller ve enerji ürünleri,
- İlaçlar ve bazı temel tarım ürünleri,
- Belirli elektronik ve otomotiv parçaları,
- Havacılık ürünleri ve bilgi materyalleri.
Ayrıca, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında Kanada ve Meksika'dan gelen mallar ile Orta Amerika ülkelerinden ithal edilen belirli tekstil ürünleri de bu vergiden etkilenmeyecek.
Yüksek Mahkeme Engeline Karşı Yeni Yöntem
Bu hamle, ABD Yüksek Mahkemesi'nin dünkü kararının ardından geldi. Mahkeme, Trump'ın daha önce dayandığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.
Mahkeme kararına tepki gösteren Trump, yabancı ülkelerin bu karara sevindiğini iddia ederek, 'Yıllardır bizi soyan ülkeler sokaklarda dans ediyor; ama uzun süre dans edemeyecekler' demişti. Başkan, elinde mahkemenin iptal ettiği yasadan daha güçlü yetkiler olduğunu belirterek 122. maddeyi devreye soktu.
Yeni Soruşturmaların Kapısı Aralandı
Trump'ın talimatıyla sadece gümrük vergileri artırılmıyor; aynı zamanda ABD Ticaret Temsilciliği'ne (USTR), ülkeye karşı uygulanan 'makul olmayan ve ayrımcı' ticaret eylemlerini soruşturma yetkisi verildi. 301. madde kapsamında başlatılacak bu soruşturmalarla, yabancı şirketlerin ve ülkelerin haksız ticaret uygulamalarının denetleneceği bildirildi.
Dünya ticaretinde kartların yeniden dağıtılmasına neden olacak bu kararın, küresel tedarik zinciri üzerindeki etkileri yakından takip ediliyor.
