Avrupa Birliği Enerji Bakanlarından Kritik Anlaşma
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, üye ülkelerin enerji bakanlarının Lüksemburg'da gerçekleştirdiği toplantı sonrasında, Rusya'dan doğal gaz ithalatının aşamalı olarak durdurulmasına yönelik kurallarda uzlaşı sağlandığını açıkladı.
Toplantı sonrası yapılan açıklamada, üye ülkelerin, Rusya gazına kademeli yasak getiren taslak yönetmelik konusunda Avrupa Parlamentosu (AP) ile yürütülecek müzakerelerde izleyecekleri pozisyonu belirledikleri ifade edildi.
Rus Enerjisine Bağımlılık Kademeli Olarak Sona Erecek
AB’nin Rusya’ya enerji bağımlılığını azaltmak amacıyla hazırlanan plan doğrultusunda, 1 Ocak 2028 itibarıyla Rus gazına tam yasak uygulanması öngörülüyor. Yönetmelik, boru hattı ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına yasal olarak bağlayıcı bir yasak getiriyor.
Açıklamaya göre, 1 Ocak 2026’dan itibaren yeni sözleşmeler, 17 Haziran 2026’dan itibaren kısa vadeli mevcut anlaşmalar ve 1 Ocak 2028’den itibaren uzun vadeli sözleşmeler kapsamında Rusya'dan gaz alımı sona erecek.
Mevcut sözleşmelerde yalnızca sınırlı değişikliklere izin verilecek. Ayrıca, denize kıyısı bulunmayan ve tedarik sıkıntısı yaşama riski taşıyan AB ülkelerine sınırlı ölçüde esneklik sağlanabileceği bildirildi.
Söz konusu yasa tasarısının yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekiyor.
AB’nin Rus Gazına Bağımlılığı Azalıyor
2021 yılı verilerine göre AB, kullandığı doğal gazın yaklaşık %45’ini Rusya’dan temin ediyordu. Ancak bu oran 2024 itibarıyla %19 seviyesine kadar geriledi. Buna rağmen birçok Avrupa ülkesi halen Rus LNG’si ve boru hattı gazı alımını sürdürüyor.
Gazprom’dan Avrupa’ya “Soğuk Kış” Uyarısı
Rus enerji devi Gazprom’un Başkanı Aleksey Miller, Avrupa enerji piyasasının zorlu bir süreçten geçtiğini belirterek, “Kış dönemi sert geçerse Avrupa doğal gaz pazarında ciddi sorunlar yaşanabilir” dedi.
Rus devlet televizyonuna konuşan Miller, Sibirya’nın Gücü 1 boru hattı üzerinden Çin’e bu yıl 38 milyar metreküpten fazla gaz sevkiyatı yapılacağını açıkladı.
Miller, Çin ve Rusya’nın küresel doğal gaz piyasasında belirleyici aktörler haline geldiğini vurgulayarak, “Gelecekte enerji piyasasının mimarisi bu iki ülke tarafından şekillendirilecektir” ifadelerini kullandı.
Avrupa’da Yenilenebilir Enerji Zorlukları
Aleksey Miller, Avrupa’nın yenilenebilir enerjiye yönelmesine rağmen son dönemde yaşanan iklimsel değişimlerin enerji üretimini olumsuz etkilediğini söyledi. “Arktik antisiklonu nedeniyle güneş ve rüzgar üretimi durma noktasına geldi. Bu da Avrupa’nın enerji karışımında yenilenebilir kaynakların payını sıfıra yaklaştırdı.” değerlendirmesinde bulundu.
Miller, Avrupa'nın geleneksel enerji kaynaklarına erişim konusunda sıkıntı yaşadığını belirterek, “Kışın nasıl geçeceğini bilmiyoruz, ancak soğuk bir dönem yaşanırsa enerji piyasasında dalgalanmalar kaçınılmaz olabilir.” dedi.
