2025, küresel sıcaklıkların modern ölçümlerin yapıldığı dönem boyunca görülen en yüksek seviyelere yaklaştığı ve birçok bölgede kuraklıkların arttığı bir yıl olarak kayıtlara geçti.
Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından en sıcak yıl olduğu doğrulanan 2024'ün ardından, bu yıl da küresel ortalama sıcaklıklar pek çok bölgede rekor seviyelere ulaştı.
Dünya Meteoroloji Örgütü, kasım ayında yayımladığı raporda 2025'in kayıtlardaki en sıcak ikinci ya da üçüncü yıl olacağını bildirdi. Raporda, olağanüstü sıcaklık eğilimlerinin bu yıl boyunca devam ettiği vurgulandı.
WMO, küresel iklim tahminlerine göre önümüzdeki 5 yıl boyunca sıcaklıkların rekor seviyelerde veya bu yıla yakın düzeylerde seyretmesinin beklendiğini açıkladı.
Su döngüsü bozuluyor, risk büyüyor
Eylül ayında yayımlanan 'Küresel Su Kaynaklarının Durumu' raporunda WMO, dünya genelinde su döngüsünün giderek daha düzensiz ve aşırı hale geldiğine dikkat çekti. Raporda, bu döngünün tufan ve kuraklık arasında gidip geldiği belirtildi.
Birleşmiş Milletler Su Ajansı verilerine göre, yaklaşık 3,6 milyar insan yılda en az bir ay suya yetersiz erişimle karşı karşıya kalıyor. Bu sayının 2050'ye kadar 5 milyarı aşması bekleniyor.
Uzmanlar, yıl boyunca görülen sıcaklık anormalliklerinin atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun tarihi seviyelere ulaşmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.
2025'te yaşanan sıcaklık artışlarının, iklim krizinin yalnızca geleceğe yönelik bir tehdit olmadığını, günlük yaşamı doğrudan etkileyen bir gerçeklik haline geldiğini ortaya koyduğu ifade ediliyor.
Aşırı sıcakların, doğrudan ölümlere ve sağlık sorunlarına yol açmasının yanı sıra tarım ürünlerinde kayıplar, su kaynaklarının azalması ve enerji talebinin artması gibi zincirleme krizleri tetiklediği vurgulanıyor.
Bugüne kadarki en sıcak yıllardan biri olarak kayıtlara geçen 2025'te yaz mevsimi, birçok ülkede mevsim normallerinin üzerinde seyretti ve uzun süreli sıcak hava dalgalarına sahne oldu.
Dünyanın dört bir yanında etkili olan kavurucu sıcaklar nedeniyle binlerce kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi hastanelik oldu. ABD ve Avrupa'da orman yangınları meydana gelirken, aşırı sıcaklar pek çok bölgede kuraklığı derinleştirdi.
Bu yıl dünyada kayıtlardaki üçüncü en sıcak temmuz ayı yaşanırken, Avrupa'da ortalama kara sıcaklığı 21,1 dereceyle, 1991–2020 ortalamasının 1,3 derece üzerinde gerçekleşti.
Avrupa'da peş peşe sıcaklık rekorları
İngiltere'de 16,9 derece ile en sıcak haziran ayı yaşanırken, ülke genelinde 1884'ten bu yana en sıcak ikinci haziran kaydedildi.
Hollanda'da haziran ayı sıcaklıkları son 124 yılın en yüksek ikinci değerleri olarak kayda geçti. Temmuz başında ülkenin güneyinde 35,7 derece ölçüldü.
İskandinavya'da temmuz ayında sıcaklıklar ortalamanın belirgin şekilde üzerine çıkarken, özellikle İsveç ve Finlandiya sıcak hava dalgalarından etkilendi.
İspanya'da ağustos ayında bugüne kadar kaydedilen en şiddetli sıcaklar yaşandı.
Türkiye'de ise Şırnak'ın Silopi ilçesinde 25 Temmuz'da 50,5 dereceyle tüm zamanların sıcaklık rekoru kırıldı.
Avrupa'da on binlerce can kaybı
Avrupa, 2025'te aşırı sıcakların en yoğun hissedildiği bölgelerin başında geldi.
Yapılan bir araştırmada, haziran-ağustos döneminde Avrupa'nın 854 kentinde yaklaşık 24 bin 400 kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği belirlendi. İklim değişikliğinin bu ölümleri yaklaşık 16 bin 500 artırdığı hesaplandı.
En fazla can kaybı İtalya, İspanya, Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık'ta kaydedildi. Şehir bazında ise Roma, Atina, Paris ve Madrid öne çıktı.
Uzmanlar, hayatını kaybedenlerin yaklaşık yüzde 85'inin 65 yaş üzeri olduğuna dikkat çekti.
Asya'da da tablo ağırlaştı
Japonya'da termometrelerin sık sık 40 derecenin üzerine çıkması can kayıplarına yol açtı. Haziran ayında 1898'den bu yana en yüksek ortalama sıcaklık kaydedildi.
Güney Kore, Hindistan, Pakistan ve İran'da da aşırı sıcaklar nedeniyle alarm seviyeleri yükseltildi, kamu kurumları tatil edildi, binlerce kişi hastanelere başvurdu.
Kuraklık su krizini derinleştirdi
2025, aşırı sıcakların beraberinde getirdiği şiddetli kuraklıklara da sahne oldu.
İran'da üç baraj tamamen kururken, sekiz baraj daha kuruma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Urumiye Gölü'nün tamamen kuruduğu bildirildi.
Güney Kore'de Gangneung kenti afet bölgesi ilan edildi. Suriye ve Afrika'nın birçok bölgesinde de yağış azlığı nedeniyle kuraklık yaşandı.
AA
